more_vert بازخوانی تاریخ دفاع مقدس؛ ضامن تداوم گفتمان انقلاب اسلامی

ادامه مطلب

closeبازخوانی تاریخ دفاع مقدس؛ ضامن تداوم گفتمان انقلاب اسلامی

 هشت سال دفاع مقدس به عنوان یکی از ارزشمندترین و درخشان‌ترین فصل‌های کتاب انقلاب اسلامی شناخته می‌شود، هنگامه‌ای که ملت ایران با اتحاد و یکپارچگی برای حفظ مام وطن و دفاع از اسلام به مصاف دشمن متجاوز رفتند و ایثار و شهادت را سرلوحه خود قرار دادند. ۴۰ سال از سالروز آغاز جنگ تحمیلی می‌گذرد، جنگی نابرابر که از طرف رژیم بعث بر نظام جمهوری اسلامی ایران تحمیل شد. در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ خورشیدی یعنی کمتر از ۲ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی کشور، جنگی که با تصمیم صدام بر کشور و مردم مسلمان ایران تحمیل شد. جایگاه والای دوران دفاع مقدس در تاریخ کشور و نقش تعیین کننده آن در بقای نظام مقدس جمهوری اسلامی بر هیچ فردی پوشیده نیست، ایران اسلامی در حالی وارد جنگ با دشمن شد که بازسازی کشور و ایجاد تحولات بنیادین بر اساس حکومت اسلامی را در دستور کار داشت. با نگاهی گذرا به صفحات تاریخ و مرور جنگ های ایران، می بینیم که همواره در پی بروز هر جنگی بخش هایی از خاک کشور به دست بیگانگان جدا شده بود، به گونه‌ای که می‌توان گفت تنها در ۲۰۰ سال گذشته، نزدیک به یک میلیون کیلومتر مربع از خاک ایران جدا شده که با وجود پشتیبانی قدرت های بزرگ از صدام، این روند در جنگ ایران و عراق ادامه پیدا نکرد و فصل جدیدی در تاریخ این مرز و بوم رقم خورد و عراق به عنوان کشور متجاوز به نظام بین الملل معرفی شد.   تغییرات شدید در منطقه و روابط ایران و عراق روابط ایران و عراق که در آخرین سال های رژیم پهلوی با میانجیگری الجزایر و در قالب قرارداد الجزایر به صورت عادی و مسالمت آمیز درآمده بود با پیروزی انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ خورشیدی دستخوش دگرگونی و تیرگی شد. (یکتا، ۱۳۸۱) در این برهه از زمان فعالیت های حزب بعث در بخش های غربی در حال شدت گرفتن بود و گروه های وابسته به صدام، اقدام به سازماندهی تشکیلات خود در ایران کردند. درگیری های مرزی و پیشروی در خاک ایران از جمله برنامه هایی به شمار می رفت که بعثی ها در دستور کار خود داشتند، به طوری که تا پیش از ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ خورشیدی، مرزهای ایران ۶۳۶ بار از طرف نیروهای صدام مورد تجاوز قرارگرفت. (علی‌اکبر، ولایتی،۱۳۹۳) رژیم بعث در ۲۶ شهریور ۱۳۵۹ خورشیدی اعلام کرد که قرارداد الجزایر و دیگر موافقت نامه های مربوط را به دلیل نقض مفاد قرارداد از طرف ایران و دخالت ایران در امور داخلی عراق و قصور در بازگرداندن زمین هایی از عراق که تحت تصرف ایران بوده، به صورت یکجانبه فسخ کرد. چند روز بعد وزارت امورخارجه ایران در پاسخ به این ادعا، اعلام می کند که این دولت عراق است که مفاد اعلامیه الجزایر را نادیده گرفته و با فرستادن گروه های مسلح به خاک ایران، به اقدامات خرابکارانه مبادرت ورزیده است. (وزارت امور خارجه، ۱۳۶۰ ) نوپایی نظام جمهوری اسلامی، بحران های داخلی متعدد و عدم آمادگی نیروهای نظامی برای مقابله با تهاجم های احتمالی و به خطر افتادن منافع دولت های غربی در منطقه به واسطه شرایط جدید ایران پس از انقلاب از جمله عوامل موثر در حمله رژیم بعث به خاک وطن به شمار می رفت. در نهایت این عوامل سبب شد که در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ خورشیدی حمله‌ سراسری‌ و رسمی‌ نیروهای صدام با به‌ کارگیری‌ حداکثر توان‌ نظامی‌ و با عبور از مرزهای‌ بین‌المللی‌ و تجاوز به‌ خاک ایران‌، آغاز شود.   صدور فرمان مقاومت آغاز این جنگ تحمیلی با تجاوز گسترده نظامی عراق در طول یک هزار و ۲۸۰ کیلومتر مرز مشترک با ایران بود و همزمان هواپیماهای نظامی بعث، فرودگاه مهرآباد تهران و مناطق دیگر را بمباران کردند. مقاومت و دفاع در جنگی نابرابر یا تسلیم شدن تنها راه ایران در مقابل این عمل انجام‏ شده بود. امام خمینی(ره) در واکنش به این توطئه، فرمان مقاومت صادر کردند و نظارت و هدایت این جنگ را به عهده گرفتند. ایشان در سخنانی آمریکا را عامل اصلی جنگ و حامی و تحریک‏ کننده صدام خواندند و با صراحت به مردم اطمینان دادند که اگر برای خدا به دفع تجاوز دشمن به ‏عنوان یک تکلیف شرعی بپا خیزید، شکست دشمن قطعی است، هرچند که همه عوامل ظاهری خلاف آن را ثابت کنند. فردای روز نخست تجاوز رژیم بعث، امام خمینی(ره) در پیامی به ملت ایران، خطوط اصلی چگونگی اداره امور جنگ و امور کشور در شرایط جنگی را در هفت بند کوتاه اما بسیار دقیق و جامع ترسیم کردند و متعاقب آن در چند پیام با ملت و ارتش عراق اتمام حجت کرد و از آن پس نظارت و هدایت امر دشوار دفاع طولانی و هشت ساله ملت را با مدیریتی کم‏ نظیر آغاز کردند. رژیم بعثی که از مدت ها پیش به کمک دولت فرانسه و کارخانه های اسلحه‏ سازی امریکایی و انگلیسی و تجهیزات نظامی روسی آماده این تجاوز شده بود به سرعت کیلومترها در خاک ایران پیشروی کرد و مناطقی وسیع از پنج استان ایران را اشغال کرد. دفاع جانانه مرزنشینان در مراحل اولیه جنگ به علت عدم اطلاع و آمادگی قبلی و نیز نداشتن تجهیزات و نیروی نظامی، با قساوت بعثی ها در هم شکسته شد. شهرها و روستاهای موجود در مناطق اشغالی به سرعت، تخریب و ده ها هزار تن از خانه و کاشانه خود آواره شدند. ارتش ایران که بر اثر حوادث انقلاب به شدت آسیب دیده و از هم گسیخته بود، دوران اولیه بازسازی خود را می ‏گذراند و سپاه پاسداران انقلاب هم که به فرمان امام خمینی(ره) تازه تاسیس شده بود در آغاز راه قرار داشت و نیرو، تجهیزات و تجربه کافی را در روزهای نخست جنگ نداشت، این عوامل سبب شد تا رژیم بعث سرخوش از پیروزی های خود به پیشروی در خاک ایران ادامه دهد. صدام حسین با اطلاعاتی که آمریکا و فرانسه و عوامل ستون پنجم در اختیارش گذاشته بودند، از این نقاط ضعف به خوبی آگاهی داشت و به همین جهت نیز حتی نقشه‏ عراق بزرگ را آماده کرده بود که در آن، استان خوزستان به طور کامل و بخش هایی از استان های غربی ایران، جزو خاک عراق دیده می ‏شد. او مطمئن شده بود که نظام اسلامی توان مقابله در برابر این لشکرکشی را نداشته و بزودی ساقط خواهد شد و دنیای استکبار نیز از او حمایت خواهد کرد. (مرندی، ۱۳۸۳) شورای امنیت بعد از تجاوز عراق چند بیانیه صادر کرد، اما بدون اشاره به آغاز کننده جنگ و تعیین متجاوز از ۲ طرف خواسته بود که به این ماجرا خاتمه دهند. ایران با تاکید بر قطعیت تجاوز نظامی رژیم بعث به ایران، مقابله با این تجاوز را دفاع از خویش تلقی کرد و اعلام داشت تا زمانی که شورای امنیت، تدابیر اجرایی برای دفع تجاوز اتخاذ نکند و دولت عراق از تجاوز خود به خاک ایران دست برندارد، ایران حق دفاع را برای خود محفوظ می دارد و این دفاع از نظر حقوقی می تواند حتی در داخل خاک کشور مصداق داشته باشد. (وزارت امور خارجه، ۱۳۶۰) عملیات های مشترک میان ارتش و سپاه پس از شکل‌گیری اتحاد و انسجام در میان نیروهای انقلابی و طرد نیروهای وابسته، حماسه‌ای مقدس شکل گرفت که در تاریخ ایران اسلامی بی‌سابقه بود. جنگ تنها محدود به خطوط مقدم جبهه ها نبود، بلکه تمام سرزمین اسلامی از جمله شهرها و روستاها را در برگرفت. وقتی امام خمینی(ره) در مقام فرماندهی کل قوا، بر لزوم شکسته شدن حصر آبادان تأکید کردند، ماشین پیشروی ایران در مسیر بازپس‌گیری مناطق اشغالی شروع به حرکت کرد. پس از عملیات ثامن‌الائمه که به محاصره آبادان پایان داد، در عملیات طریق‌القدس رزمندگان اسلام بستان را آزاد کردند. دهلاویه، غرب شوش و دزفول در عملیات بزرگ فتح‌المبین آزاد شد و در نقطه اوج پیروزی‌ها در عملیات بیت‌المقدس خرمشهر نیز آزاد گشت. همه این عملیات‌ها به صورت مشترک و هماهنگ میان نیروهای ارتش و سپاه اعم از زمینی و هوایی و هم چنین نیروهای مردمی اجرا می‌شد. هدایت معنوی امام خمینی(ره) و حضور همیشگی مردم در صحنه و پیروی آنها از دستورات ایشان سبب شد تا نظام جمهوری اسلامی در دفاع همه جانبه در برابر صدام و دولت های حامی آن، مقاومت کند. همین عوامل سبب شد تا خاک وطن از چنگال دشمنان پس گرفته شود. دستاوردهای حماسه دفاع مقدس تثبیت اقتدار نظام جمهوری اسلامی در دفاع مقدس سبب شد تا دست جهانخواران از تجاوز در کشور کوتاه شود. عملیات‌های غرور آفرین فتح المبین، بیت المقدس، والفجر ۸ و کربلای ۵، نمونه هایی از این شگفتی‌های فرزندان دلاور جمهوری اسلامی ایران بود که ‌بندهای قطعنامه ۵۹۸ را به مرور در صحن شورای امنیت به اعضای آن، دیکته کرد. همچنین تحریم اقتصادی جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی آغاز و در اوایل ۱۳۵۹ خورشیدی به صورت رسمی از طرف دولت آمریکا اعلام شد و بخش قابل توجهی از نیازهای گسترده مردم و نیروهای مسلح را با مشکل جدی مواجه کرد. ملت ایران در دوران دفاع مقدس با روحیه قناعت مقاومت کرد و در تولید و ساخت نیازهای مختلف عمومی و تخصصی تا مرز خودکفایی بخش قابل توجهی از نیازهای ضروری پیش رفت. از دیگر دستاوردهای مهم دفاع مقدس، تقویت اعتماد به نفس و خود باوری بود. چنانچه تأثیر این خودباوری، بعد از جنگ در عرصه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و فناوری‌های نوین دفاعی چشمگیر شد. منابع: - رضاپور، ابراهیم، چرا آغاز جنگ را هفته ی دفاع مقدس می نامیم، www.rasekhoon.net، دسترسی در ۱۳ شهریور ۹۴. - موسوی خمینی، سید روح الله (۱۳۶۱)، صحیفه نور، ج ۱۳. تهران: سازمان چاپ و انتشارات. - مرندی، مهدی و سلیمانی، داوود (۱۳۸۳)، دفاع مقدس (جنگ تحمیلی) در اندیشه امام خمینی، تهران: انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. - وزارت امور خارجه (۱۳۶۰)، تحلیلی‌ بر جنگ‌ تحمیلی‌ رژیم‌ عراق‌ علیه‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌، تهران‌: انتشارات وزارت‌ امورخارجه‌. - ولایتی، علی اکبر و همکاران(۱۳۹۳)، جنگ عراق با ایران، در: دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران: انتشارات بنیاد دایره المعارف اسلامی. - یکتا، حسین (۱۳۸۱)، جنگ ایران و عراق؛ اختلافات تاریخی، نشریه زمانه، شماره ۱.

more_vert تمام محاسبات غلط یک دیکتاتور

ادامه مطلب

closeتمام محاسبات غلط یک دیکتاتور

بهروز اشرف سمنانی «صدام حسین» دیکتاتور معدوم عراق در آغاز جنگ تصور می‌کرد که می‌تواند در یک حمله برق‌آسا و با غافلگیری ایران به اهداف خود دست پیدا کند؛ اما با پاسخ‌های قاطعی که روز ۳۱ شهریورماه دریافت کرد، به سرعت دریافت که محاسبات او اشتباه بوده‌است. زمانی که «صدام حسین» دیکتاتور عراق تصمیم گرفت جنگ تحمیلی را آغاز کند، تصور می‌کرد این جنگ به سرعت و ظرف چند روز به نفع حزب بعث به پایان خواهد رسید و او به اهداف تعیین شده خود دست خواهد یافت، اما به سرعت مشخص شد که تصورات او بطور کلی اشتباه بوده است، اما این تصورات چه بود و چرا صدام حسین حتی پس از هشت سال جنگ تحمیلی، باز هم نتوانست به نتایجی که می‌خواهد دست پیدا کند؟ مفروضاتی که از پایه غلط بود صدام حسین هرچند دیکتاتور و خودرای بود؛ اما تصور می‌کرد با کمک مشاوران خود محاسبات درستی را طراحی کرده است. فارغ از اهدافی که صدام دنبال می‌کرد، ایده اصلی او یک حمله برق‌آسا (Blitzkrieg) به ایران بود. ایده حمله برق‌آسا تاریخی طولانی دارد؛ اما بیش از همه با ایده ارتش آلمان نازی در جنگ جهانی دوم شناخته می‌شود؛ ایده‌ای که از قضا بسیار هم موفق بود. طبق ایده حمله برق‌آسا، یک ارتش مهاجم بایستی ظرف مدتی کوتاه، با حداکثر قوا به سمت هدف بتازد و ضمن غافلگیری دشمن، با ضرباتی کاری، دست کم نیروی هوایی حریف را از کار بیاندازد و با پیشروی هماهنگ نیروی‌های زرهی و مکانیزه در حجمی وسیع، وارد خاک دشمن شده و متصرفاتی را به دست آورد. ارتش آلمان نازی با تکیه بر همین ایده، توانست ظرف مدت کوتاهی در سال ۱۹۳۹ لهستان را تصرف کند و سپس در سال‌های بعد، به صورتی برق‌آسا، هلند، بلژیک و فرانسه را به تصرف خود درآورد. برای انجام یک حمله برق‌آسا، ابتدا باید تصویری دقیق از نیروهای نظامی حریف به دست آورد و تنها زمانی یک حمله برق‌آسا ممکن است که نیروهای مقابل کاملا «غافلگیر» شوند و نتوانند از پس ضربات مهلک وارد شده برآیند. صدام و تیم مشاوران او تصور می‌کردند ایران در شرایط مناسبی قرار ندارد. بخشی از مفروضات آن‌ها چندان خلاف واقع هم نبود. در کشور ایران تازه انقلاب اسلامی به پیروزی رسیده بود و برکناری برخی از فرماندهان ارتش و ماجرای کودتای نافرجام «نقاب» باعث برخی بی‌اعتمادی‌ها شده بود. اختلافات سیاسی در میان جناح‌های سیاسی بالا بود و در عین حال به نظر می‌رسید که استعداد و قوای نظامی ایران در شرایط مطلوبی قرار ندارد. صدام حسین چراغ سبز حمله به ایران را هم به صورت تلویحی از دولت‌های شوروی و آمریکا گرفته بود و برخی کشورهای مرتجع منطقه نیز بطور کامل از این اقدام او حمایت می‌کردند. نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، با انجام عملیات کمان ۹۹ و با شرکت ۱۴۰ فروند هواپیما در روز اول مهر سال ۱۳۵۹ پاسخی غافگیر کننده و کاری به ارتش بعثی عراق داداما صدام چند نکته را در نظر نگرفته بود. نکاتی که در نهایت باعث ناکامی نقشه او شد. اول نکته آن بود که به رغم برکناری برخی از فرماندهان ارتش از مسئولیت، اما برخی از برجسته‌ترین و توانمندترین فرماندهان نظامی، مورد اعتماد رهبر انقلاب و ملت بودند و بر سر کار قرار داشتند. بسیاری از این فرماندهان توانمند و شجاع ارتش پس از گذراندن پیشرفته‌ترین دوره‌های آموزشی و شرکت در دهها مانور و عملیات در سال‌های پیش از جنگ، آمادگی کاملی برای حضور در پیچیده‌ترین عملیات‌های نظامی را داشتند و در عمل نشان دادند ارتش ایران، برخلاف تصور، ناآماده نبود. ارتش بعث عراق متوجه این نکته نبود که نیروی دریایی و هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با آمادگی کامل و پیش‌بینی‌های لازم، آماده هرگونه اقدامی از سوی رژیم بعث است. برای اثبات این ادعا کافی است نگاهی به طرح عملیاتی ستاد ۴۲۱ نیروی دریایی بیاندازیم. طرحی عملیاتی که نشان می‌دهد نیروی دریایی با تمام توان انتظار حمله دشمن را می‌کشید. طرح‌های عملیاتی و آماده نیروی هوایی و زمینی ارتش نیز به سرعت اجرایی شدند. به محض حمله همه جانبه ارتش عراق، عملیات‌های پدافندی ارتش شروع شدند. نیروی دریایی تنها ظرف سه ماه توانست بخش اعظم نیروی دریایی عراق را منهدم کرده و مهمترین سکوهای نفتی عراق را از بین ببرد و ابتکار عمل در خلیج فارس را به صورت کامل به دست بگیرد. نیروی هوایی ارتش در همان زمان حمله نیروی هوایی عراق به سرعت حمله‌ای همه جانبه به عراق را آغاز کرد و با بمباران سنگین مواضع عراق، پاسخی دندان شکن به تهاجم عراق داد. عملیات‌ها پدافندی «قصر شیرین»، «خرمشهر»، «سوسنگرد و اهواز»، «شمال آبادان (ایستگاه حسینیه)» و «کرخه-شوش» همگی در روز ۳۱ شهریور و با ابتکار نیروی زمینی ارتش آغاز شدند. صدام در عین حال تصور کرده بود که شهروندان ایرانی، واکنشی جدی به این تهاجمات نشان نخواهند داد. اما واقعیت برخلاف آن بود. نیروهای مردمی به سرعت و به صورت داوطلب با حضور در جبهه‌های جنگ و در قالب نیروهای رزمی سپاه و بسیج سازماندهی و به جبهه‌های جنگ منتقل شدند. اتفاقی که صدام به هیچ وجه پیش‌بینی آن را نکرده بود و تصور نمی‌کرد ایرانیان در این استعداد وارد میدان جنگ شوند. حمله برق‌آسایی که ناکام ماند برنامه ارتش عراق آن بود که در همان روز آغاز جنگ، نیروی هوایی و دریایی ایران را به صورت کامل منهدم کند و شهر خرمشهر را ظرف چند ساعت به تصرف خود درآورد. اما نقشه حمله برق‌آسای عراق به سرعت تبدیل به کابوس شد. نیروی هوایی عراق به دلایلی همچون بی‌تجربگی خلبانان آن، پراکندگی گسترده پایگاه‌های هوایی ایران در سراسر کشور، انتخاب نادرست مهماتی که در عمل نتوانستند آسیب چندانی به پایگاه‌های هوایی ایران بزنند و واکنش سریع و به موقع پدافند هوایی ایران، در عمل هیچ کاری از پیش نبرد و نتوانست نیروی هوایی ایران را با مشکل چندانی مواجه کند. نیروی دریایی عراق نیز حریف نیروی دریایی ایران نبود و ناوچه‌های عراقی نتوانستند به دلیل مواضع مناسبی که فرماندهان نیروی دریایی برای ناوهای جنگی ایران انتخاب کرده بودند، کاری از پیش ببرند. در مقابل نیروی دریایی ایران که از پیش احتمال یک همه جانبه را می‌داد، تکاوران آماده و جنگاور خود را به شهر خرمشهر منتقل کرد و مانع از سقوط این شهر شد. نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران ضمن پیشدستی در طرح‌های عملیاتی خود، تنها سه ماه پس از جنگ، به صورت کامل و با انهدام شناورهای عراقی، ابتکار عمل در خلیج فارس را به دست گرفت.نیروی زمینی ارتش ایران نیز با موفقیت هرچه تمام‌تر و با دلاوردی و پایمردی نیروهای پادگان دژ و یگان‌های مستقر در منطقه، در ابتدا مانع از پیشروی سریع ارتش عراق شد و سپس به سرعت و با اعزام واحدهای متعدد ارتش به منطقه، توانست چند طرح عملیاتی را اجرا و دشمن را متوقف کند. نیروهای بسیج مردمی و سپاه نیز دوشادوش نیروهای ارتش وارد معرکه شدند و ارتش عراق دچار سردرگمی و آشفتگی فراوانی شد. ارتش بعث عراق ظرف چند روز دریافت که قادر نیست به اهداف عملیاتی خود دست یابد و تنها با تصرف خرمشهر و محاصره آبادان، متوقف شد. تصرفاتی که چندان پایدار نماندند و در همان سال‌های آغاز جنگ، آزاد شدند. پیش‌بینی‌هایی که غلط از آب درآمد محاسبات صدام حسین برای حمله به ایران، از اساس بر محاسباتی اشتباه بنا شده بود. حمله برق‌آسای ارتش بعث، به هیچکدام از اهداف خود در هوا و دریا نرسید و بر روی زمین هم به سرعت زمینگیر شده و تنها برخی از اهداف اولیه و با صرف هزینه‌های نظامی و انسانی فراوانی که به این نیرو وارد آمد محقق شد. اما رژیم بعث ظرف حدود یک سال و نیم، بخش اعظم این متصرفات را از دست داد و در موقعیت پدافندی قرار گرفت. با این حال صدام هرگز حاضر نبود که بپذیرد اشتباهی تا این حد مهلک را مرتکب شده است. در نتیجه بارها و بارها تلاش خود را برای تغییر سرنوشت جنگ انجام داد. آمادگی ارتش ایران، بسیج گسترده نیروهای مردمی و تلاش‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فرماندهی هوشمندانه و سلحشورانه نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران، همراهی و همکاری مردم انقلابی از جمله عوامل کلیدی بودند که باعث شدند رژیم بعث عراق در رسیدن به اهداف خود ناکام بماند و در نهایت هم صدام هرگز نتوانست رویاهای خیالپردازانه خود را محقق کند. رویاهایی که تصرف چند روزه تهران، تبدیل به توهمی شد که تنها چند روز کافی بود تا مشخص شود، تنها یک خیال واهی بود است. خیالی که جان هزاران مرد، زن و کودک بی‌گناه را گرفت و هزاران میلیارد دلار خسارت برای هر دو کشور به بار آورد.

more_vert درباره شهید حسین خرازی

ادامه مطلب

closeدرباره شهید حسین خرازی

 شهید حسین خرازی یکی از فرماندهان بزرگ دوران دفاع مقدس بود که با فرهنگ دینی و عشق به اهل بیت(ع) تربیت و پرورش یافت و در دوران انقلاب اسلامی به رشد و بالندگی رسید. این شهید والامقام در عملیات‌های مختلفی همچون ثامن الائمه و طریق القدس خوش درخشید و در پاکسازی مناطق اشغالی از وجود دشمن بعثی و پیروزی‌های رزمندگان ایران در دوران دفاع مقدس تاثیر فراوان داشت. جنگ تحمیلی با وجود آن که آسیب های فراوانی به لحاظ اقتصادی و زیرساختی به ایران وارد ساخت و موجب از دست دادن نیروهای مخلص و مجاهدان شجاعی شد اما به واسطه ویژگی هایی که داشت به عرصه ای برای بروز استعدادهای درونی جوانان بدل شد و فرماندهان شجاع ارتش و سپاه در این ارتباط جایگاه ویژه ای داشتند. حسین خرازی از فرماندهان شجاع جنگ تحمیلی بود که به سبب داشتن پیشینه مبارزاتی در سال های نخست پیروزی انقلاب اسلامی و همچنین در دوران مبارزات علیه رژیم طاغوت به سرعت توانست وجه نظامی تاثیرگذاری در دوران دفاع مقدس از خود نشان دهد. حضور درخشان در عملیات ثامن الائمه، فتح المبین، بیت المقدس و دلاوری های وی در چزابه تنها بخشی از کارنامه سترگ و تاثیرگذار وی در دوران دفاع مقدس به شمار می رود. باز پس گیری و آزادسازی بخش بزرگی از سرزمین های ایران که تحت تصرف نیروهای بعثی عراق بود در نتیجه تلاش های او و همرزمان و نیروهای آموزش دیده وی در جریان نبردهای مختلف بوده است.   زندگینامه شهید حسین خرازی حسین خرازی در ۱۳۳۶ خورشیدی در یکی از محلات قدیمی اصفهان چشم به جهان گشود. او در ۱۳۵۵ خورشیدی با به پایان رساندن تحصیلات مقدماتی برای انجام خدمت وظیفه عمومی به مشهد رفت و همزمان با گذراندن دوران خدمت نظام وظیفه در محافل مذهبی به مطالعه علوم قرآنی پرداخت و در ۱۳۵۷ خورشیدی پس از صدور فرمان امام خمینی(ره)‌مبنی بر فرار سربازان از پادگان ها وی نیز فرار کرد و به صفوف انقلابیون پیوست و با کوشش تمام در راه به ثمر رسیدن انقلاب فعالیت کرد.(دوازده امامی، ۱۳۷۹) خرازی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به کمیته دفاع شهری اصفهان که پس از مدتی به سپاه پاسداران تبدیل شد، پیوست و به سبب آشنایی اش با تجهیزات نظامی به مسوولیت اسلحه خانه کمیته منصوب شد. در پاییز ۱۳۵۸ خورشیدی برای مبارزه با ضد انقلاب به همراه چند تن دیگر از اعضای سپاه استان به گنبد و بندر ترکمن رفت و در این ماموریت پیشنهاد فرماندهی نیروهای اعزامی از اصفهان را نپذیرفت و به عنوان فرمانده دسته در پاکسازی شهر گنبد شرکت کرد. وی با ایجاد امنیت در ترکمن صحرا به فرماندهی عملیات سپاه بندر ترکمن منصوب شد و پس از حدود سه ماه به اصفهان بازگشت. هنگامی که در کردستان، گروه های ضد انقلاب اسلامی دست به آشوب زدند، حسین خرازی به پاوه رفت و سپس در آزادسازی سنندج از دست گروهک ضد انقلاب نقش موثری ایفا کرد. شهیدخرازی با هوش و استعدادی که داشت، تاکتیک ها، فنون نظامی و شیوه فرماندهی را خیلی سریع فراگرفت به گونه ای که به فرماندهی گردان ضربت سپاه سنندج منصوب شد. گردان ضربت که وی فرماندهی آن را برعهده داشت با رزمندگان شجاع و دلاور خود در آرامش و امنیت شهرهای کردستان موثر بود، بنابرگفته سردار محسن رضایی، «شهید خرازی در اوج درگیری های کردستان به آنجا رفت بعد از تسخیر کردن سنندج، همراه با علی رضاییان فرمانده قرارگاه تاکتیکی حمزه به عنوان فرماندهی گردان ضربت که از قوی ترین گردان های آن زمان محسوب می شد، وارد عمل شد. وی در تسخیر شهرهای دیگر کردستان از قبیل دیوان دره، سقز، بانه، مریوان و سردشت نقش موثری ایفا کرد.» (محسن رضایی ۱۵ آذر ۱۳۹۴)   نقش شهید خرازی در دگرگونی های دفاع مقدس با شروع جنگ تحمیلی هیچ خط دفاعی در جنوب در برابر حملات بعثی ها وجود نداشت و عملیات پارتیزانی نیروهای مردمی و سپاه با اسلحه و تجهیزات بسیار محدود برای مقابله با تهاجم بعثی ها کافی نبود. خبر سقوط شهرهای جنوب یکی یکی شنیده می شد، شهید خرازی با وجود نگرانی هایش در کردستان در آغازین ماه های جنگ تحمیلی از کردستان به جبهه های جنوب آمد و از طرف سردار رحیم صفوی به فرماندهی منطقه عملیاتی دارخوئین منصوب شد. (بنی لوحی و همکاران، ۱۳۷۹) با انتخاب او تحول بزرگی در جبهه دارخوئین روی داد. وی برای جلوگیری از نفوذ دشمن جوی آبی را در نزدیکی کارون به همراه نیروهای تحت امر خود به یک خاکریز تبدیل کرد و این نخستین خط دفاعی منطقه بود که به خط شیر معروف شد. حسین خرازی فرمانده جبهه دارخوئین و همرزمان او در عملیاتی برنامه ریزی شده در طول چندین ماه سرانجام موفق شدند مواضع لشگر زرهی در شمال منطقه سرپل، نیروهای بعثی عراقی در شرق جاده اهواز به آبادان را در هم بشکنند و حماسه ای به وجود آورند که نقش بسیار موثری در روند سیاسی و نظامی آن مقطع جنگ تحمیلی ایفا کرد. در این عملیات خرازی به عنوان فرمانده در نوک حمله قرار گرفت و تا زمان شهادتش همیشه خط شکن بود.(نصراصفهان، ۱۳۹۳، شماره ۱۰۶) این عملیات باعث افزایش تجربیات نظامی نیروهای مردمی و سپاه پاسداران شد و می توان به آن «آموخته های سلسله عملیات الگو» نام داد. با انجام این عملیات هسته اصلی تیپ امام حسین(ع) شکل گرفت و این عملیات زمینه ساز عملیات بزرگ ثامن الائمه و عملیات دیگر شد. عملیات ثامن الائمه یک عملیات مهم و حساس بود زیرا هدف نخست آن آزادسازی آبادان از محاصره و تحقق فرمان امام(ره) و دوم شکست استکبار جهانی و رسانه های وابسته به جنگ روانی علیه ایران و شکست نیروهای متجاوز بعث بود. در آذر ۱۳۶۰ خورشیدی عملیات طریق القدس از محور شمال کرخه شروع شد و با انهدام کامل لشکرهای متجاوز بعثی و تصرف تپه های رملی چزابه با موفقیت به آزادسازی بستان انجامید. دشمن در این عملیات تلفات بسیاری از لحاظ نفرات و ادوات داشت. آزمون فرماندهی عالی شهید خرازی در عملیات طریق القدس و آزادسازی بستان با دور زدن دشمن بعثی از تنگه چزابه با موفقیت همراه بود. تجربه نظامی شهید خرازی بسیار ارزشمند و در جلسات قرارگاه روی طرح های وی حساب جداگانه ای باز می‌شد. روش حاج حسین به این گونه بود که وقتی منطقه عملیات مشخص می شد، زمان بندی می کرد و به نظرات و پیشنهادهای مسوولان یگان تحت امر خود تا رده دسته گوش می داد و مشورت می کرد. او معتقد بود، ارزش نهادن به نظر و فکر آنها، باعث رشد فکری و انگیزه دادن با آنها در ماموریت و عملیات می شود و آنها را برای آینده فرماندهی یگان های تیپ امام حسین(ع) آماده می کرد. (گذری بر دوسال جنگ،۱۳۶۹:۱۳۱) در عملیات مولای متقیان(ع) رزمندگان تیپ امام حسین(ع) حماسه بزرگی آفریدند و در ۱۴ روز به سختی مقاومت کردند. رزمندگان با ایثار و از خودگذشتگی و شهادت طلبی با چنگ و دندان از منطقه چزابه حفاظت کردند. خروش حماسی شهید خرازی چنان بود که خالد حسین النقیب یکی از افسران ارشد عراقی در چزابه می نویسد: «در آن موقعیت آرزو می کردم به جای مرگ تدریجی یکبار و برای همیشه از دنیا بروم. در صحنه رویارویی تیپ های ویژه با نیروهای ایرانی، متجاوز از ۱۰ تیپ به طور کامل در چزابه تار و مار شدند.» (خالد حسین النقیب:۱۳۶۸) خرازی و نیروهای تحت امر او در عملیات بیت المقدس حماسه های بسیاری آفریدند و سهم بسزایی در آزادسازی منطقه عملیاتی و خرمشهر از تصرف دشمن متجاوز داشتند. شهید صیاد شیرازی در سخنانی به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر در ۱۳۷۱ خورشیدی درباره شهید خرازی گفته است: «در قرارگاه صدای شهید خرازی را از بی سیم شنیدیم که می گفت اجازه بدهید با یک گردان وارد خرمشهر شویم اما به وی گفتیم، مگر می شود با یک گردان با چند لشکر روبرو شد. به هر صورت او اصرار می کرد، ناخودآگاه به او اجازه دادیم، پس از ساعتی دوباره وی با بی سیم گفت، عراقی ها تسلیم شدند و ما باورمان نمی شد، زیرا واقعا این کار باورکردنی نبود که انجام دادند.» یکی از برگ های زرین کارنامه شهید خرازی عملیات غرور آفرین کربلای سه بود. این عملیات به قصد تصرف اسکله نفتی الامیه برای ضربه زدن به صدور نفت عراق و اثبات حاکمیت ایران بر خلیج فارس صورت گرفت. این عملیات آبی در ۱۳۶۵ خورشیدی به وسیله یک گردان غواص آموزش دیده و یک گردان سوار شناور تحت امر شهید خرازی در شب و با وجود امواج سهمگین و جزر و مد شدید آب انجام شد و رزمندگان لشکر امام حسین(ع) پس از سه روز حضور در اسکله با انهدام آن به سواحل ایران بازگشتند. خرازی در عملیات کربلای چهار با ۶ گردان از نیروهای آموزش دیده آبی و خاکی خود در زیر آتش شدید دشمن بعثی، وارد عملیات شد و پس از تصرف جزیره ام الرصاص به دلیل عدم الحاق و بمباران و آتش شدید دشمن در پایان روز دوم عملیات بنابر دستور قرارگاه به عقب بازگشت اما تعدادی از افراد گردان او به شهادت رسیدند. شهید خرازی در یک سخنرانی حماسی گفت: «ما آمدیم از اسلام دفاع کنیم اگر چه همه ما شهید شویم، ما نیامدیم پیروز بشویم، ما آمده ایم به تکلیف عمل کنیم ما همین امروز آماده ایم.» (عسکری مصاحبه زاهدی، ۲۲ فروردین ۱۳۹۵) سرانجام شهید خرازی حسین خرازی پس از عملیات کربلای پنج برای دیدار با خانواده به اصفهان آمد اما پس از چند روز دوباره به جنوب احضار شد و سرانجام در حالی که عشق به خدای متعال سراسر وجود او را فراگرفته بود در هشتم اسفند ۱۳۶۵ خورشیدی در منطقه عملیاتی شلمچه و نهرجاسم در منطقه عمومی عملیات کربلای ۵ به شهادت رسید. همرزمانش، پیکر او تشیع کردند. سردار رحیم صفوی در مراسم وداع با سردار فرمانده لشکر خود این چنین شهید خرازی را توصیف کرد:‌ «این برادر عزیزمان حسین، ۲۳ بهمن آمد به کمیته دفاع شهری اصفهان و من به او گفتم نگهبانی بلدی و او گفت من سربازی هم رفته ام به هر حال او از یک روز بعد از انقلاب فعالیت نظامی خود را شروع کرد و در جنگ های گنبد، کردستان و سپس سراسر جنگ تحمیلی با حضور موثر خود، تعیین کننده بود.» چند تن اسیران عراقی که چند روز پس از عملیات کربلای پنج و در جریان دفع پاتک بعثی ها به اسارت درآمده بودند در بازجویی های خود در خصوص انتشار خبر شهادت حسین خرازی گفته بودند:‌ «در جبهه ما جشن گرفته اند، زیرا به رده های مختلف از طریق بی سیم گفته اند که یکی از فرماندهان بزرگ ایران کشته شده است» همچنین همزمان با شهادت حسین خرازی حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب پیام تسلیتی صادر کردند. در فرازی از این پیام آمده است: «شهید خرازی در طول ۶ سال جنگ قله هایی از افتخار و شرف را فتح کرده بود، اینک به قله رفیع شهادت دست یافته است.» (بنی لوحی، ۱۳۸۰:۱۰۴) شهید خرازی در طول دوران فرماندهی خود بر گردان ضربت در کردستان و لشکر امام حسین(ع) بر کادر سازی و تربیت رزمندگان باصلابت و استوار تاکید داشت و به همین سبب چندین یگان از نیروهای زیردست وی به فرماندهی یگان های دیگر نظامی انتخاب می شدند که از آن جمله برخی فرماندهان کردستان و دفاع مقدس مثل سردار کریم نصر اصفهانی، سردار علی زاهدی و سردار اصغر صبوری برای فرماندهی تیپ قمر بنی هاشم و شهید ابراهیم جعفرزاده به فرماندهی تیپ زرهی ۲۸ صفر بودند. (منتظر القائم، مصاحبه با اعتصامی،۱۳۹۲) فرازی از وصیت نامه شهید «شخصی هستم معتقد به انقلاب اسلامی و رهبری و ولایت امام خمینی(ره) در عصر غیبت امام زمان (عج) از مردم می خواهم پشتیبان ولایت فقیه باشند. راه شهیدان ما راه حق است. اول می خواهم که شهیدان مرا بخشیده و مرا در روز جزا شفاعت کنند و از خدا می خواهم که ادامه دهنده راه آنان باشم. آنانی که با بودنشان و زندگی شان درس مقاومت و با رفتن شان درس عشق به ما آموختند.»(شاهد یاران، ۱۳۹۳، شماره ۱۰۶) منابع: - اداره روابط عمومی سپاه پاسداران(۱۳۸۲)،‌کارنامه عملیات سپاه اسلام، چاپ اول، تهران: سپاه پاسداران - بنی لوحی سیدعلی(۱۳۸۰)،‌شور عاشقی، تهران: موسسه فرهنگی دانش و ادیشه معاصر - بنی لوحی سیدعلی(۱۳۸۸)،‌هزار قله عشق، اصفهان: نشر ستارگان درخشان

more_vert درباره فریدون مشیری

ادامه مطلب

closeدرباره فریدون مشیری

 ۳۰ شهریور سالروز تولد، فریدون مشیری یکی از نام‌آوران عرصه شعر معاصر ایران است، شاعر بلندآوازه‌ای که در نگاه و قالب شعرهایش نیم نگاهی به شعر بزرگانی چون نیما دارد اما خودش نیز پرچمدار شعر تغزلی معاصر و به همین لحاظ یکی از ارکان شعر نو فارسی به شمار می‌رود. فریدون مشیری، یکی از شاعران بزرگ و نام آور سبک نیمایی به شمار می رود. او همچون شاعران هم طراز خود زبان پاکش را در خدمت پیام های شاعرانه اش می گیرد و بیش از هر چیز مخاطب را برای این پیام ها سردر گم نمی سازد. او همواره در چالش با بی عدالتی ها و ناهنجاری ها از همین زبان شفاف و ساده بهره می گیرد. یکی از ویژگی های مهم شعر مشیری اسطوره گرایی است. پیوند شعر مشیری با زبان و ادبیات کهن ایران زمین و استفاده از واژه ها، ترکیبات و عبارات آن زبان که در اغلب اشعار او به چشم می‌خورد، یکی از تمهیدات شاعرانه اوست که به زبان شعری شکل و نمایی حماسی و به تبع آن انتقادی با صلابت داده است. لطافت در اشعار مشیری شعر مشیری از طرفی در عین لطافت و سادگی همواره در تبدیل عناصر ساده زبانی به تصویرهای القایی موفق است و سادگی آن تا به جایی می رود که رمزگشایی کارهای او برای خوانندگانش چندان سخت و غیر ممکن نیست. از طرف دیگر نیز صلابت گفتاری و خوانش شعرش، آن را سرحد مرزهای حماسی و اسطوره می‌برد، گویی که خواننده با شعر فردوسی روبرو می‌شود. اگر بخواهیم اشعار مشیری را در یک نگاه دسته‌بندی کنیم، می توانیم آن را به چهار دسته تقسیم کرد؛ اشعاری که مضامین اجتماعی دارند و به نوعی با زندگی روزمره مردم به خصوص در زمان انقلاب و جنگ ربط پیدا می‌کنند. اشعاری که بازتاب احساس او درباره زبان فارسی و فرهنگ ایران است. اشعاری که درباره مفاخر ملی و شخصیت‌های تاریخی و اساطیری ایران سروده شده و همچنین اشعاری که مستقیم یا غیرمستقیم به تخریب محیط زیست اشاره دارد و در واقع اعتراض شاعرانه او به بی کفایتی و بی مسوولیتی انسان شهرنشینی است که به دست خویش انهدام طبیعت و زندگی را فراهم می آورد. (۱)   شاخصه های اصلی شعر مشیری یکی از شیوه های آشنایی‌زدایی با عناصر گذشته زبان آرکائیک(باستانی) و اسطوره گرایی است و از مهمترین ویژگی‌های مهم شعر مشیری به شمار می رود. او همچون اخوان با بهره گیری از عناصر آرکائیک سبک خراسانی و پیوند آنها با قالب و وزن نیمایی، شیوه ای تازه را که در شعر نو ایجاد شده بود، دنبال کرد. اگر چه تعدادی از نوپردازان شیوه او را نپسندیدند و افرادی همچون عبدالحسین زرین‌کوب زبان به طعنه گشوده و گفتند که «حفظ زبان آرکائیک شاعران خراسانی در شعری که قید وزن و قافیه سنتی را به کلی زده است چه ضرورت دارد؟!»(زرین کوب؛ ۱۳۷۶:۱۶۲) اما به هر حال این ویژگی شعر فریدون یکی از رنگین ترین و اساسی ترین شاخصه های زبان شعری اوست. یکی دیگر از شاخص ترین ویژگی شعر مشیری، هنجارگریزی یا ساختار شکنی زمانی است. هنجارگریزی زمانی به کارگیری زبانی کهن تر و قدیم تر از زبانی است که امروزه به کار می‌بریم. با این همه باستان‌گرایی بازگشت به زبان‌های باستانی و زنده کردن واژه های مرده نیست، بلکه حتی کاربرد تلفظ قدیم‌تر واژه ها نیز در چارچوب کهن گرایی است. هنگامی که مشیری از روزگار باستان سخن می‌گوید و عناصر و اجزایی از اسطوره های باستانی را به کار می‌برد، شعر و فضایی باستانی به خود می‌گیرد، بنابراین طبیعی است که در مواردی زبان شعرش نیز زبانی باستان گونه و کهن باشد. چنین زبانی به واسطه درشتی و استواری آن به شعر، حسی حماسی و شکوهمند می‌دهد و در سراسر شعر او جاری است.(۲)   نمادهای اسطوره ای و کهن گرایانه در شعر مشیری در یکی از اشعار مشیری با عنوان «شکسته» از مجموعه (از خاموشی حافظه تاریخی شاعر)، مخاطب به کمک صور خیال شاعرانه به صحنه‌های تصرف و به آتش کشیدن بنایی رهنمود می‌شود که در میان آثار بازمانده از تمدن تا ایران هخامنشی، نقطه درخشش امپراطوری ایران باستان شمرده می‌شود: آن سوی صحرا پشت سنگستان مغرب در شعله‌های واپسی می‌سوخت خورشید وز بازتاب سرخ غمگینش در این سوی می سوخت از رو تخت جمشید مشیری در این قطعه می کوشد، بی‌آنکه وارد تاریخ پردازی های منظوم به سبک شاعران کهن سرای معاصر همچون اخوان شود، بیان عاطفی خود را به مخاطب انتقال دهد. همچنین او با بیان اغراق‌آمیز احساسات صِرف و حسرت خوردن های افراطی به گذشته نمی پردازد، بلکه با غوطه خوردن در رویای شامگاهی که نقطه زایش آن روایات تاریخی است، احساساتش را بیان می کند:(۳) من بودم و رویایی دوران شبیخون و آن سرخی بیمارگون آرام آرام یکی دیگر از ویژگی‌های زبان حماسه مشیری که رنگ اسطوره‌ای به کلام می دهد، سرودن شعر غالباً در «بحر رجز مثمن» است که بیشتر اشعار رزمی یا اشعاری در باب مفاخرت را در این بحر می سرایند. از دیگر نمادهای تاریخی در شعر مشیری که رنگ اساطیری گرفته، شیر سنگی است. شیر سنگی همدان یکی از معدود آثار هنری دوره مادها است، چنانچه شیر در فرهنگ ایران جایگاه ویژه‌ای دارد. در نگاه مشیری شیر سنگی نگهبان مضطربی است که سدهها دلشوره سرنوشت «قوم نیک آغاز بد فرجام» را دارد: شیر سنگی چشم در راه بیابان است پنجه خارا شکن در سینه خارا فرو برده چهره اش گویای خشمی، در خموشی ها فروخورده مشیری اسطوره گرایی و باستان گرایی شاعرانه خود را تنها به اشعاری که بازتاب تاثر او از ویرانه های تاریخی است یا آموزه هایی که در طول زندگی، وی را با گذشته پیونده داده است، محدود نمی کند. نمادهای اسطوره ای گاه به مدد او می آیند. او شاعری است با ویژگی های غنایی، بنابراین نگاه او حتی به پیچیده ترین شکل های اسطوره ساده و حتی سطحی است.(۴) رمانتیسم در اشعار مشیری شاعران بسیاری بعد از نیما به پیروی از او به سرودن اشعار رمانتیک پرداختند. از جمله این شاعران می توان به فریدون مشیری اشاره کرد که در شعر رمانتیک افزون بر نیما، پیرو فریدون توللی، نادر نادرپور و دیگر پیشگامان شعر رمانتیک در دهه های ۲۰ و ۳۰ بود. شعر رمانتیک ۲ گرایش فردی و اجتماعی دارد، گرایش معروف مشیری در شعر رمانتیک به خصوص در دوره اول شاعری وی بیشتر رمانتیک فردی و تغزلی است. شعر اجتماعی او حس همدردی با مظلومان و دفاع از انسانیت و دیگر مولفه های انسانی شعر رمانتیک را در ذهن مخاطب متجلی می سازد و این نشان می دهد که رمانتیسم مشیری تنها به گرایش های فردی و عاشقانه محدود نمی شود، بلکه جنبه های عام اجتماعی و انسانی را نیز در برمی گیرد. پی نوشت: ۱. زرین کوب، عبدالحسین، ۱۳۷۶، آشنایی با نقد ادبی، چاپ چهارم، تهران ۲. شمیسا، سیروس، ۱۳۷۵، فرهنگ تلمیحات، چاپ دوم، تهران، فردوس ۳. شاکری یکتا، محمدعلی، ۱۳۸۴، آسمانی تر از نام خورشید تهران، ثالث ۴. مشیری، فریدون، ۱۳۸۸، بازتاب نفس صبحدمان، چاپ هشتم، تهران: چشمه

more_vert برکات دفاع مقدس

ادامه مطلب

closeبرکات دفاع مقدس

روزنامه ایران در یادداشتی نوشت: «حماسه و ایثار» از واژه‌های ماندگار در سرنوشت هر ملتی است، بویژه اگر این واژه‌ها دارای مفاهیم معنوی مقدسی باشند. همانند حماسه و قیام حضرت سیدالشهدا(ع) که نه تنها هیچ‌گاه گرد فراموشی را بر خود نخواهد دید، بلکه تحول‌آفرین و انسان‌ساز نیز است. روزنامه ایران یکشنبه ۳۰ شهریور در یادداشتی به قلم سعید اوحدی معاون رئیس‌جمهوری و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران، آورده است: چهل سال پیش با حادثه شوم حمله سراسری رژیم بعث عراق به خاک جمهوری اسلامی دوران دفاع مقدس برای این مرز و بوم شکل گرفت. رژیم بعثی با حمایت دولت‌های استکباری شرق و غرب و ثروت بی‌حد و اندازه حاکمان مرتجع منطقه با قصد براندازی حکومت تازه تأسیس جمهوری اسلامی و اشغال استان خوزستان حمله‌ای جنون‌آمیز به خاک ایران داشت. تجاوز این رژیم بعثی شهادت، مجروحیت، جانبازی، اسارت و آوارگی صدها هزار هموطن ایرانی را سبب شد. اما چون این حمله شرورانه، دفاع یکپارچه ملت مؤمن و ولایتمدار را در مقابل خود داشت، مصداق جهاد مظلوم در برابر ظالم شد و مدافعان حریم مسلمین مخاطب آیه شریفه قرآن قرار گرفتند که: «الذین آمنوا و هاجروا و جاهدوا فی سبیل‌الله باموالهم و انفسهم اعظم درجه عندالله و اولئک هم الفائزون» (سوره توبه، آیه ۲۰) در روزهای اول تجاوز بیگانگان، رهبری معنوی حضرت امام خمینی‌(ره) به گونه‌ای بود که جوانان پاکباخته این سرزمین سخن و فرمان ایشان را به جان و دل خریدند. حضرت امام خمینی‌(ره) حتی بعد از آزادسازی خرمشهر از لوث وجود متجاوزان، جمله معروف خویش را بر زبان آوردند که «خرمشهر را خدا آزاد کرد»، جمله کوتاهی که هم الهی بودن قیام و حرکت ملت ایران را معرفی کردند و هم قدرت معنوی را در پیروزی این نبرد نشان دادند. رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با واژه‌ها و مفاهیم ناب و خاص درباره عظمت روحی و معنوی ایجاد شده در دوران جنگ می‌فرمایند: «آن عزت، اعتماد به نفس و احساس اقتداری که از ناحیه معنویت رزمندگان ما و جامعه اسلامی ما احساس شد و توانست آن حادثه عجیب و شگفت‌انگیز - یعنی پیروزی در دفاع مقدس و شکست نخوردن در مقابل تهاجم این همه دشمن - را رقم بزند، آن خصوصیات، آن خصلت‌ها، برای ملت ما، برای کشور ما، یکی از بزرگترین نیازها است.»

more_vert روزنامه ستاره ایران؛ منتقد تیزبین سیاست‌های رضاخان

ادامه مطلب

closeروزنامه ستاره ایران؛ منتقد تیزبین سیاست‌های رضاخان

ستاره ایران یکی از روزنامه‌های اواخر دوره قاجاریه و اوایل دوره پهلوی به شمار می‌رود که به مدیریت و سردبیری میرزا حسین‌خان صبا منتشر می‌شد، این روزنامه مخالف و منتقد استبداد رضاخان بود به همین دلیل ۲بار توقیف شد و سردبیر آن یک بار توسط رضاخان مورد ضرب و شتم قرار گرفت.

more_vert درباره آیت الله شیخ محمد ابراهیم اعرافی

ادامه مطلب

closeدرباره آیت الله شیخ محمد ابراهیم اعرافی

 آیت الله محمد ابراهیم اعرافی از علمای سرشناس استان یزد بود که بعد از تلمذ در محضر استادانی چون امام خمینی(ره) در نهضت انقلاب اسلامی حاضر و منشأ آثار فراوانی شد. حضور مداوم در جریان جنگ تحمیلی، تربیت شاگردان و انتشار آثار علمی و دیگر خدمات جهادی از برجسته ترین فعالیت های این عالم انقلابی به شمار می‌رود.

more_vert کتاب "سیر تحول طراحی نقوش سنتی در اصفهان"

ادامه مطلب

closeکتاب "سیر تحول طراحی نقوش سنتی در اصفهان"

 کتاب "سیر تحول طراحی نقوش سنتی در اصفهان" مروری بر سیر تکامل عناصر طراحی سنتی در ایران و مکتب اصفهان در ادوار مختلف تاریخی است. شکوه و زیبایی معماری ایران به ویژه در دوران اسلامی به تزئین و آرایش آن بستگی دارد، هنرهای والای اسلامی از هنرهای تزئینی و کاربردی گرفته تا احداث زیباترین بناهای مذهبی دارای اهمیت و اعتبار ویژه ای است. از دیرباز بهره‌گیری از تزیینات هندسی و خطی در ساخت بناها مورد توجه معماران و هنرورزان بوده است،ترکیب و کارکرد معماری و طرح های پیچیده هندسی و خطی زینت بخش بناهای تاریخی هستند. ضرورت تحلیل این الگوهای باقیمانده از لحاظ طراحی و مبانی نظری شکل‌گیری آن‌ها زمانی آشکار می‌شود که رشد و توسعه در جامعه امروزی باعث فراموشی و بهره‌مند نشدن از میراث گذشتگان شده است. بنابراین بایستی با مطالعه دقیق و علمی بر روی آثار به جامانده تاریخی، سعی در احیای چنین الگوهایی در گرافیک محیطی سطح شهر داشته باشیم. هنرمند برای ارضای روح کمال طلب خویش و رسیدن به آرامش، طراحی را به عنوان یکی از بهترین ابزار برگزید. در واقع طراحی سنتی تصورات و برداشت‌های هنرمند از طبیعت، زندگی و محیط او را دربر می‌گیرد و همچنین نمایانگر دانش و تفکر اقوام گذشته این سرزمین است. استفاده از نقوش سنتی و هندسی در معماری اسلامی از جمله خصایص شاخص و مهم هر بنایی است و تزئینات آن شامل گچ‌بری، آجرکاری، سنگ‌کاری و کاشی‌کاری می‌شود که در تلفیق با یکدیگر نمایش شگفت از زیبایی‌ها را به وجود می‌آورد. نقوش هندسی در معماری اصفهان تنوع فوق العاده‌ای داشته و تداعی‌گر شکل و ترکیب تازه‌ای از جذابیت در بنا هستند. کتاب "سیر تحول طراحی نقوش سنتی در اصفهان" تالیف علیرضا اسماعیل‌پور و میثم براری در سال ۹۸ به همت مرکز اصفهان شناسی و خانه ملل و توسط انتشارات سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان به چاپ رسیده است. کتاب حاضر در چهار فصل تدوین شده است. در فصل اول، به وجه تسمیه و ریشه طراحی و طراحی سنتی و همچنین انواع نقوش سنتی رایج در هنر ایران اشاره می‌شود. در فصل دوم کتاب، به سیر تکامل عناصر طراحی سنتی در ایران پرداخته شده است. در فصل سوم کتاب، سیر تحول و تطور نقوش سنتی اسلیمی و ختایی در مکتب اصفهان پرداخته شده است. در فصل پایانی کتاب، زندگی نامه استادان نامدار در طراحی سنتی در رشته‌های طراحی کاشی و سفال، طراحی مینا، تذهیب، نگارگری و فرش با استناد به آثار سنتی هر یک در اصفهان آورده شده است.

more_vert کتاب «از شاهدخت تا آزادگان» خاطراتی از فراز و فرود یک زندگی

ادامه مطلب

closeکتاب «از شاهدخت تا آزادگان» خاطراتی از فراز و فرود یک زندگی

 «از شاهدخت تا آزادگان» عنوان کتابی است که به قلم «انوشه سادات میرمرعشی» نوشته شده و محوریت آن بر شرح خاطرات پر فراز و نشیب زندگی یک زن در ایام دفاع مقدس است. این کتاب ۱۱۶ صفحه‌ای با شمارگان یک‌هزار نسخه ازسوی موسسه «هم‌کیشان» منتشر و راهی کتابفروشی‌ها شده است. قیمت هر جلد از این تازه نشر که در قالب تولیدات فرهنگی کنگره ملی نقش امام خمینی (ره) در دفاع مقدس و ۶ هزار و ۲۰۰ شهید استان مرکزی منتشر شده، برای علاقه‌مندان ۱۵ هزار تومان است. محوریت این کتاب مستند داستانی از بانوی مقاومت «مهناز امین» است که با قلمی روان و زیبا ارایه شده است. مطالب این کتاب در قالب ۱۲ فصل آمده که عناوین آن شامل روزهای خوش کودکی، دبستان و شیطنت‌های آن، نوجوانی و تغییر نگرش، روزهای پرشور انقلاب اسلامی، کانون انجمن اسلامی قلبی تپنده، اعتصاب غذا برای برگشت به اراک، بیمارستان صحرایی و دختران اراکی، همسر و مادرشدنم، خداحافظی کرد و رفت، دوره جدید فعالیت، دیدار با امام راحل و ازدواج مجدد است. نقطه خاص این کتاب نوع طرح خاطراتی است که با تصویرسازی قوی همراه شده و خواننده را تا پایان با خود می‌برد آنجا که آورده است: «در آن عملیات آنقدر شهید آوردند که بعد از پر شدن سردخانه، شهدا به بیمارستان صحرایی منتقل شدند و عطر معنویت در همه جا پیچیده بود و نمی‌دانم از این صحنه که امتحان با نمره قبولی عشق بود چه توصیف کنم.»