جستجو در بایگانی
برای جستجو در عنوان حداقل ۴ حرف وارد کنید.
//

_____.

//

_____.

_

_

_

 
 
more_vert دانشگاه آزاد برترین دانشگاه خاورمیانه در تولید علم

ادامه مطلب

closeدانشگاه آزاد برترین دانشگاه خاورمیانه در تولید علم

 دانشگاه آزاد اسلامی در آخرین ویرایش پایگاه طلایه داران علم کلاریویت آنالاتیکس در دی سال ۹۸ (۹ ژانویه سال ۲۰۲۰)، از نظر تعداد مستندات علمی رتبه برتر را در میان دانشگاه های خاورمیانه کسب کرد. به گزارش روز سه شنبه دانشگاه آزاد، بر اساس آخرین ویرایش این پایگاه، ایران با ۳۰۷۶۵۶ تولید علمی در صدر کشورهای خاورمیانه قرار دارد. ترکیه با ۲۹۲۶۷۷ تولید علمی در رده دوم، عربستان با ۱۱۵۰۹۵ تولید علمی در رده چهارم و مصر با ۱۰۳۱۵۰ تولید علمی در رده پنجم قرار دارند. بر اساس آخرین ویرایش پایگاه طلایه داران علم، ۶۳۹۴ دانشگاه و موسسه آموزشی، پژوهشی از نظر مستندات علمی و مقالات برتر و استنادات دریافتی مورد بررسی قرار گرفتند. ۵۳ دانشگاه و مؤسسات آموزشی و تحقیقاتی از ایران در این ویرایش به عنوان دانشگاه های برتر فهرست شده اند. از کشور ترکیه ۱۰۶ دانشگاه، از کشور عربستان سعودی ۱۷ دانشگاه و از مصر ۲۴ دانشگاه در این فهرست حضور دارند.

more_vert وهابیت و مساله استمرار حاکمیت آل‌سعود

ادامه مطلب

closeوهابیت و مساله استمرار حاکمیت آل‌سعود

 بده‌بستان سیاست و مذهب در عربستان با پیوند آل‌سعود و آل‌شیخ شکل‌گرفته و فرقه وهابیت تبدیل به توجیه‌گر رفتار و عملکرد سیاسی حکومت آل‌سعود بر عربستان شده‌است. از ویژگی‌های بارز ساختار قدرت در نظام پادشاهی عربستان روابط قدرت میان افراد و جریان‌هایی است که در شکل‌دهی به ساختار سیاسی و توزیع قدرت نقش دارند. خانواده سلطنتی، رهبران مذهبی، قبایل، تکنوکرات‌ها و بازرگان از گروه‌های اصلی محسوب می‌شوند که سهمی را در قدرت دارند. در این میان نهاد مذهبی پس از خاندان سلطنتی در جایگاه دوم قرار دارد. اسناد تاریخی بیانگر آن است که از زمان پیدایش جریان وهابیت در عربستان، میان آل‌سعود و «محمد بن عبدالوهاب» پایه‌گذار وهابیت ارتباط تنگانگی در جریان بوده و زمانی که محمد بن عبدالوهاب به دلیل آموزه‌های خود با مخالفت علمای اسلام روبرو شد «محمد بن سعود» بنیان‌گذار دولت نخست آل سعود از عقاید او پشتیبانی کرد و بدین ترتیب پیمانی میان آن دو شکل گرفت که بر اساس آن حکومت در دست محمد بن سعود و تبلیغ در دست محمد بن عبدالوهاب باشد. پس از آن نیز دولت‌های عربستان همواره برای مقابله با مخالفان و چالش‌های داخلی از ابزار وهابیت بهره برده‌اند. از آن زمان تاکنون علمای وهابی وظیفه مشروعیت دادن مذهبی به رفتارها و قوانین ال سعود را بر عهده دارند. آنان مهر تایید بر تصمیم‌های رسمی می‌زنند و در این زمینه احکام دینی صادر می‌کنند و حتی می‌توان گفت که نفوذ وهابیت فراتر از نقش رسمی نهاد دینی است. مناسبات وهابیت و آل‌سعود همچنان که اشاره شد، قدرت در عربستان بین دو خاندان یعنی آل سعود و آل شیخ تقسیم شده است. در واقع قدرت سیاسی به آل سعود و قدرت دینی به آل شیخ واگذار شده و دو طرف در اتحاد و توافقی نانوشته خود را موظف به رعایت این مرزبندی دانسته‌اند. وهابیت به طور مشخص نقش حامی ایدئولوژیک در تشکیل دولت واحد را ایفا کرد و نظام عربستان برای ادامه حیات از وهابیت به عنوان یک ابزار ایدئولوژیک بهره برده است. وهابیت در جامعه عربستان، هرگونه مخالفت با نظام آل سعود را مخالفت با ولی‌امر و هم طراز با کفر و خروج از دین می‌داند و افراد جامعه را از آن نهی‌می‌کنند و با این شیوه رقبای آل سعود را تضعیف و حذف می‌کنند. علمای وهابیت نه تنها شهروندان عربستان را آموزش می‌دهند که از سردمداران خود اطاعت کنند بلکه توجیه کننده رفتارهای آنان نیز هستند. این وضعیت سبب شده است صاحبنظران از وهابیت به عنوان مایه قوام و دوام و شیشه عمر سعودی‌ها نام ببرند. با توجه به اینکه علمای وهابی از نفوذ عقیدتی خود در جامعه به صورت ابزاری برای توجیه رفتار و عملکرد سیاسی خاندان آل سعود بهره می‌گیرند از این رو، آنان در عرصه قدرت از جایگاه قابل ملاحظه‌ای برخوردارند. پس از شاهزادگان سعودی، جناح مذهبی در قالب وهابیت در عربستان دومین جریان قدرتمند به شمار می‌رود. علمای درباری وهابیت با فتواهای خود به عملکرد و رفتار سیاسی خاندان سعودی مشروعیت می‌دهند و حاکمان نیز در مقابل، علمای وهابیت را از مواهب مادی و معنوی بهره‌مند می‌سازند و فراتر از یک نهاد دینی، سهمی از قدرت را در سطوح بالای نظام از جمله وزاتخانه‌های اوقاف، دعوت و ارشاد، دادگستری و حج و امور اسلامی را به آنان واگذار کرده‌اند. همچنین تشکلات مذهبی سازمان‌های داخلی دیگری از جمله هیات امر به معروف و نهی از منکر، شورای عالی امور اسلامی و علمای ارشد و دانشگاه‌های دینی اسلامی در اختیار آنان است. آل سعود در خارج کشور از فعالیت وهابی‌ها و صدور ایدئولوژی وهابیت در همه نقاط جهان حمایت می‌کنند. بنیادگرایان وهابی از پشتیبانی سران آل سعود برای تبلیغ عقاید و اندیشه‌های خود استفاده می‌کنند. آنان با اقداماتی چون ساخت مساجد، اعطای بورسیه تحصیلی، ایجاد سازمان‌های خیریه و نهادهای مذهبی و انتشارات در این راستا عمل می‌کنند. در واقع منفعت علمای وهابی سبب شده است تا همواره وهابیت در برابر دربار سعودی کوتاه آمده و اقدامات آل سعود را تایید کنند. آینده روابط وهابیت و آل سعود در راستای چشم انداز ۲۰۳۰ ساختار حاکمیتی عربستان به دلیل نوعی تقسیم قدرت میان نهاد دینی و نهاد سیاسی، ساختاری پیچیده است. طی بیش از هشت دهه گذشته اتحاد آل سعود و آل شیخ همواره پابرجا بوده است. از رو، همواره به دنبال هرگونه تغییری در عربستان، درباره آینده و سرنوشت اتحاد آل سعود و وهابیت گمانه‌زنی‌هایی مطرح می‌شود. اکنون یکی از شاخص‌های مهمی که می‌تواند در کیفیت روابط خاندان آل سعود با علمای وهابی در عربستان تاثیرگذار خواهد بود، طرح چشم‌انداز ۲۰۳۰ «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان است.در این طرح روی مسائل اقتصادی تاکید شده و یک اقتصاد مبتنی‌بر زیرساخت‌های غیرنفتی در آن دنبال می‌شود. ولیعهد عربستان در طرح چشم‌انداز۲۰۳۰ بر سه محور «جامعه‌ی بانشاط، اقتصاد شکوفا و ملت آرمانگرا» تاکید کرده و با تکیه بر این سه اصل در تعریف وهابیت مطلوب می‌گوید «اصول اسلام پیشران ما به سوی اهداف والا است، اعتدال، بردباری، نظم، برابری و شفافیت، سنگ بنای موفقیت ما خواهد بود». با این حال، وجود بندهایی مانند ارتقای جایگاه زنان، باز شدن درهای عربستان سعودی بر روی سرمایه‌گذاری‌های خارجی در زمینه‌های مختلف به‌ویژه گردشگری، شفافیت اطلاعات و دسترسی به اطلاعات آزاد، افزایش سهم بخش خصوصی، رقابتی شدن و مواردی از این قبیل در این طرح نشان می‌دهد که نمی‌توان این چشم‌انداز ۲۰۳۰ را صرفا یک طرح اقتصادی دانست و این طرح پتانسیل ایجاد تغییرات فرهنگی و اجتماعی را در خود دارد. اصلاحات بن سلمان مشخصا بر خلاف آموزه‌های وهابیت است و سنت‌های حاکم بر جامعه عربستان را به چالش کشیده است و این موضوع می‌تواند پس از مرگ «سلمان بن عبدالعزیز» پادشاه کنونی عربستان و نشستن محمد بن سلمان بر اریکه قدرت تقابل نهاد دینی و سیاسی در عربستان را به دنبال داشته باشد و به اتحاد مردان دین و شمشیر پایان دهد و پیامدهای ناگواری برای طرح بن سلمان به دنبال داشته باشد. -------- منابع: ۱: فصلنامه پژوهش های سیاسی جهان اسلام، سال پنجم، شماره چهارم، زمستان ۱۳۹۴، صص ۸۸ تا ۱۱۱ (http://priw.ir/article-۱-۲۸۵-fa.pdf) ۲: پایگاه تخصصی وهابیت پژوهشی و جریان های سلفی، مقاله «آینده اتحاد ال شیخ و ال سعود در پرتو اصلاحات اجتماعی» (http://alwahabiyah.com/fa/Article/View/۱۳۰۹۳۵) ۳: «حاکمیت نظام سیاسی قبیله محور در عربستان سعودی»، فصلنامه پژوهش های منطقه ای، سال پنجم شماره ۱۵ ، بهار ۱۳۹۶ (https://www.magiran.com/paper/۱۹۱۹۹۱۱) ۴: «وهابیت مطلوب محمد بن سلمان، ویژگی ها و چالش ها»، مجموعه مقالات مهرماه ۹۶، اندیشکده راهبردی تبیین(http://tabyincenter.ir/wp-content/uploads/۲۰۱۷/۱۰/A۵-۲۱۳۲۴.pdf) ۵: سند چشم انداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی، ۲۳/۳/۱۳۹۵

more_vert خاطرات سال ۱۳۷۶ آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در آستانه انتشار

ادامه مطلب

closeخاطرات سال ۱۳۷۶ آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در آستانه انتشار

کتاب کارنامه و خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۷۶ با عنوان «انتقال قدرت»، فردا رونمایی می‌شود و به زودی به بازار کتاب عرضه خواهد شد. عماد هاشمی، مدیرعامل دفتر نشر معارف انقلاب، با اعلام این مطلب افزود: یکی از برنامه های مراسم بزرگداشت سالگرد رحلت آیت الله هاشمی رفسنجانی که صبح فردا پنجشنبه در سال اجلاس سران در تهران برگزار می شود، رونمایی از کتاب جدید کارنامه و خاطرات ۱۳۷۶ است.وی افزود: کتاب انتقال قدرت، حاوی مندرجات هفدهمین دفتر خاطرات دست نوشت آیت الله رفسنجانی است و با انتشار این کتاب، ۱۳ دفتر دیگر از روزنوشت های ایشان باقی مانده که به تدریج در سال های آتی انتشار خواهد یافت.عماد هاشمی خاطرنشان کرد: یکی از کارهای بزرگ، ماندگار و ارزشمند آیت الله هاشمی رفسنجانی، ثبت روزانه کارنامه و خاطرات از ابتدای سال ۱۳۶۰ تا ۱۸ دی ۱۳۹۵ – یک روز قبل از رحلت- است. تاکنون کتاب های عبور از بحران، پس از بحران، آرامش و چالش، به سوی سونوشت، امید و دلواپسی، اوج دفاع، دفاع و سیاست، پایان دفاع، آغاز بازسازی، بازسازی و سازندگی، اعتدال و پیروزی، سازندگی و شکوفایی، رونق سازندگی، صلابت سازندگی، صبر و پیروزی، مرد بحران ها و سردار سازندگی از مجموعه خاطرات روزنوشت و نیز کتاب های دوران مبارزه، انقلاب و پیروزی و انقلاب در بحران، مربوط به خاطرات تولد تا پایان سال ۱۳۵۹ زیرنظر ایشان تنظیم و منتشر شده است. مدیرعامل دفتر نشر با بیان ویژگی های کتاب انتقال قدرت که به اهتمام محسن هاشمی رفسنجانی آماده شده است، اظهار داشت: در سال ۱۳۷۶ دوره هشت ساله دولت سازندگی با انتخابات دوم خرداد به پایان رسید. در این کتاب خاطرات بسیار جالب و خواندنی از مسایل هفته های قبل از انتخابات سرنوشت ساز دوم خرداد و نیز مسایل بعد از انتخابات و نقش ایشان در رفع اختلافات و نزدیک کردن دیدگاه ها در جریان تعیین وزرای کابینه و نیز تاثیرگذاری بر سیاست های تنش زدایی منطقه ای و جهانی آمده است. وی اضافه کرد: در این کتاب نقش تعیین کننده آیت الله هاشمی در برپایی اجلاس سران سازمان کنفرانس اسلامی در تهران، سفر امیر عبدالله، ولیعهد وقت عربستان سعودی به تهران و حضور در منزل ایشان و نیز سفر موفقیت آمیز او به عربستان و نزدیکی جمهوری اسلامی ایران با این کشور، منشا خیر در توفیقات سیاست خارجی شد که در این کتاب ناگفته های فراوانی از روزهای تاریخی سال ۱۳۷۶ آمده است و توجه به آن موفقیت ها می تواند برای مشکلات امروز کشورمان راهگشا باشد.کتاب انتقال قدرت؛ کارنامه و خاطرات ۱۳۷۶ در ۸۰۰ صفحه با بیش از ۲۰۰ تصویر و سند تاریخی توسط دفتر نشر معارف انقلاب وارد بازار کتاب می شود.

more_vert درخشش ۴۳ دانشگاه ایرانی در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان اسلام

ادامه مطلب

closeدرخشش ۴۳ دانشگاه ایرانی در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان اسلام

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) گفت: ۴۳ دانشگاه از ایران در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان اسلام در سال ۲۰۱۹ میلادی درخشیدند. به گزارش روز یکشنبه پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، محمدجواد دهقانی در مراسم رونمایی نظام رتبه بندی جهانی ۲۰۱۹ این پایگاه اظهار داشت: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) از ۹ سال پیش با ابلاغ وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری و با تشکیل گروه پژوهشی رتبه بندی عملاً ارزیابی و رتبه بندی دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشی کشور را با شاخص ها و معیارهای مصوب انجام داد.وی افزود: بعد از گذشت چندین سال متوالی عملاً در سطح ملی به یک مرجع در این حوزه تبدیل شده است. دهقانی اظهار داشت: رتبه بندیهایی که در سطح جهان انجام می گیرد غالباً ترکیبی از اطلاعاتی است که مؤسسات مجری رتبه بندی تهیه میکنند و اطلاعاتی که بر اساس خود اظهاری دانشگاه ها به این مؤسسات ارائه می شود.به گفته وی، با استفاده از این داده ها، رتبه دانشگاه ها محاسبه و اعلام میشود بدون اینکه دانشگاه ها از جزئیات این داده ها و نحوه محاسبه آنها اطلاعات دقیقی در دست داشته باشند؛ عدم دسترسی به این اطلاعات باعث می شود سیاست گزاران آموزش عالی و مدیران دانشگاه ها چگونگی عملکرد دانشگاه ها را در شاخص های مختلف نمی دانند.دهقانی ادامه داد: در رتبه بندی جهانی ISC یک بانک اطلاعاتی جامع از داده های دانشگاه های جهان و دانشگاه های ایران بدست می آید، که با استفاده از این بانک اطلاعاتی، می توان برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت برای دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور تدوین کرد.وی گفت: رتبه بندی جهانی ISC به منظور رتبه بندی دانشگاه های جهان در معیارهای خود، مهم ترین مأموریت دانشگاه ها که عبارتند از پژوهش، آموزش، نوآوری و فعالیت های بین المللی را در نظر می گیرد و بر این اساس دانشگاه ها را مورد سنجش و ارزیابی قرار می دهد.وی تاکید کرد: نکته مهم در معیارهای این رتبه بندی این است که بعد کیفی و کمی پژوهش هم زمان با هم مورد بررسی قرار می گیرند. با گردآوری داده ها در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام بدون خوداظهاری دانشگاه ها از سراسر جهان، پایگاه داده موثق و معتبری شکل خواهد گرفت که می توان از آن در جهت سیاستگذاری های پژوهشی و بررسی موقعیت دانشگاه های ایران در سطح جهان استفاده کرد.سرپرست ISC با بیان اینکه رتبه بندی جهانی ISC می تواند نقش مهمی در سوق دادن دانشگاه های ایران به سمت دانشگاه های تراز جهانی داشته باشد، گفت: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) به منظور رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان در معیارهای خود، مهم‌ترین مأموریت دانشگاه‌ها که عبارتند از پژوهش (با وزن ۶۰ درصد)، نوآوری (با وزن ۱۵ درصد)، آموزش (با وزن ۱۰ درصد) و فعالیت‌های بین‌المللی (با وزن۱۵ درصد) را در نظر می‌گیرد.وی خاطرنشان کرد: بر این اساس، دانشگاه‌های کشورهای اسلامی را مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌دهد. در رتبه بندی دانشگاههای جهان، دانشگاه‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرند که حداقل ۸۵۰ مدرک در سال‌های ۲۰۱۷-۲۰۱۵ در پایگاه وب آو ساینس به ثبت رسانده باشند. به گفته این مقام مسئول، معیار پژوهش شامل پنج شاخص حجم پژوهش، تعداد استناد به مقالات و تاثیر استنادی نرمال شده، تأثیر استنادی نسبت به کل جهان و تعداد مقالاتی است که در نشریات برتر به چاپ رسیده اند.سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام افزود: بازه زمانی سه ساله ۲۰۱۵-۲۰۱۷ در این شاخص ها از جمله تعداد کل انتشارات هر دانشگاه در بازه زمانی سه ساله، تعداد کل استنادات به مقالات منتشر شده، تاثیر استنادی نرمال شده، تأثیر استنادی نسبت به کل جهان، تعداد مقالات با کیفیت دانشگاه (نشریات Q۱، مجلات نیچر، ساینس و فهرست نشریات نیچر ایندکس) است.سرپرست ISC گفت: از کشور جمهوری اسلامی ایران ۴۳ دانشگاه در رتبه بندی جهانی ۲۰۱۹ دانشگاه های جهان اسلام حضور داشته اند. بر اساس مأموریت های دانشگاه ها، ۲۳ دانشگاه جامع کشور در این رتبه بندی حضور دارند. وی با اشاره به اسامی این دانشگاه ها اظهار داشت: دانشگاه های تهران، تربیت مدرس، فردوسی مشهد، شهید بهشتی، شیراز، تبریز، گیلان، اصفهان، بوعلی سینا، رازی، سمنان، کاشان، یزد، شهید باهنر کرمان، مازندران، ارومیه، یاسوج، الزهرا (س)، بین المللی امام خمینی (ره)، شاهد، شهید چمران اهواز، شهرکرد و دانشگاه محقق اردبیلی در این رتبه بندی قرار گرفتند.دهقانی ادامه داد: همچنین دانشگاه های علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، ایران، اصفهان، مشهد، تبریز، بقیه الله، شیراز، مازندران، جندی شاپور اهواز، کرمان و کرمانشاه و از دانشگاه های صنعتی نیز هشت دانشگاه صنعتی اصفهان، شریف، امیرکبیر، علم و صنعت ایران، خواجه نصیرالدین طوسی، نوشیروانی بابل، سهند و شاهرود در این نظام رتبه بندی قرار دارند.وی خاطرنشان کرد: دانشگاه هایی که رتبه بندی آنها در بازه یکسان قرار دارد، هم رتبه بوده و ترتیب اسامی ذکر شده در این گزارش مطابق با سامانه رتبه بندی ISC بر اساس حروف الفبا (به لاتین) است. بنابراین دانشگاه های تهران و علوم پزشکی تهران در رتبه اول، دانشگاه های صنعتی اصفهان، علوم پزشکی شهید بهشتی، صنعتی شریف و تربیت مدرس در رتبه سوم و سایر دانشگاه ها نیز در بازه های یکسان هم رتبه هستند. جایگاه دانشگاه های جهان در رتبه بندی ۲۰۱۹ ISC دهقانی گفت: در رتبه بندی جهانی ISC ۲۰۱۹، تعداد ۲۰۰۵ دانشگاه برتر از ۹۹ کشور و ۶ قاره دنیا وجود دارند. در رتبه بندی ISC ۲۰۱۹، سه دانشگاه هاروارد، استنفورد و انستیتوی فناوری ماساچوست MIT در رتبه های اول تا سوم قرار دارند. وی خاطرنشان کرد: دانشگاه های جان هاپکینز، میشیگان، کلمبیا، تسینگ هوا (ازکشور چین)، انستیتوی فناوری کالیفرنیا، دانشگاه پنسیلوانیا به ترتیب در رتبه های ۴ الی ۹ و دانشگاه های دوک و واشنگتن سیاتل (به صورت مشترک رتبه ۱۰) دنیا قرار گرفته اند. در بین ۱۰ دانشگاه برتر جهان ۱۰ دانشگاه از کشور ایالات متحده آمریکا و یک دانشگاه از کشور چین بوده اند.سرپرست ISC گفت: آمریکا با ۳۰۱ دانشگاه، چین ۲۷۶ دانشگاه، ژاپن ۱۱۵ دانشگاه، انگلستان ۹۷ دانشگاه، ترکیه ۷۲ دانشگاه، فرانسه و آلمان هر کدام با ۷۱ دانشگاه، هند ۷۰ دانشگاه، ایتالیا ۶۳، کره جنوبی ۵۹ دانشگاه، برزیل ۵۷ دانشگاه، اسپانیا ۵۲ دانشگاه، ایران ۴۳ دانشگاه، کانادا و لهستان هر کدام با ۴۲ دانشگاه، در این رتبه بندی حضور دارند.وی تاکید کرد: بهترین رتبه بین المللی دانشگاه های برتر دنیا در کشورهای آمریکا رتبه یک، چین رتبه ۷، انگلستان رتبه ۱۲، کانادا رتبه ۱۸، ژاپن رتبه ۱۹، دانمارک رتبه ۲۴، سوئیس رتبه۲۶، کره جنوبی رتبه ۳۰، سنگاپور رتبه ۳۴، استرالیا رتبه ۳۶، فرانسه رتبه ۳۹، آلمان رتبه ۴۳، بلژیک رتبه ۴۸، تایوان رتبه ۵۷، هلند رتبه ۶۰، عربستان سعودی رتبه ۶۳، هنگ کنگ رتبه ۶۵، اسپانیا رتبه ۷۰، سوئد رتبه ۸۵ و برزیل رتبه ۸۷ بوده است. جایگاه دانشگاه های کشورهای آسیایی در رتبه بندی ۲۰۱۹ ISCدهقانی اظهار داشت: کشور چین با دانشگاه تسینگ هوا و کشور ژاپن با دانشگاه توکیو که به ترتیب در رتبه های ۷ و ۱۹ قرار دارد و بهترین رتبه های دانشگاه های آسیا را از آن خود کرده است؛ همچنین بهترین رتبه دانشگاه های کشورهای کره جنوبی رتبه ۳۰، سنگاپور رتبه ۳۴، تایوان رتبه ۵۷، عربستان سعودی رتبه ۶۳، هنگ کنگ رتبه ۶۵ در رده های بعد قرار دارند. جایگاه دانشگاه های کشورهای اسلامی در رتبه بندی ۲۰۱۹ ISCسرپرست ISC گفت: در رتبه بندی سال ۲۰۱۹ ISC از نظر تعداد دانشگاه ها، ترکیه با ۷۲ دانشگاه بیشترین تعداد حضور را داشته است. در بین سایر کشورهای اسلامی، ایران با ۴۳ دانشگاه، مالزی با ۲۱ دانشگاه، مصر ۱۸ دانشگاه، اندونزی و پاکستان هر کدام با ۱۳ دانشگاه، عربستان سعودی ۱۲ دانشگاه، الجزایر و تونس هر کدام با ۷ دانشگاه، نیجریه ۶ دانشگاه و مراکش ۵ دانشگاه، عمارات متحده عربی ۴ دانشگاه، لبنان، قطر، اردن، بنگلادش، قزاقستان قطر هر کدام با ۲ دانشگاه و سایر کشورهای اوگاندا، عمان، کویت، کامرون، عراق، سنگال، سودان هر کدام با یک دانشگاه در این رتبه بندی قرار گرفته اند.وی گفت: در میان دانشگاه های برتر کشورهای اسلامی، عربستان سعودی در رتبه ۶۳، مالزی در بازه ۳۰۰-۲۵۱، مصر در بازه ۴۵۰-۴۰۱، ایران و ترکیه در بازه ۵۰۰-۴۵۱، لبنان و قطر در بازه ۶۰۰-۵۰۱ و پاکستان در بازه ۷۰۰-۶۰۱ بهترین رتبه جهانی را کسب کرده اند.سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام افزود: در مجموع هشت دانشگاه از میان کشورهای اسلامی دارای رتبه زیر ۵۰۰ بوده اند. این در حالی است که طبق برنامه ۱۰ ساله علم، نوآوری و فنآوری، تا سال ۲۰۲۶ میلادی تعداد ۵۰ دانشگاه از کشورهای اسلامی در میان ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا باید قرار گیرند.

more_vert دستگاه سیاسی سعودی چگونه‌ کار می‌کند؟

ادامه مطلب

closeدستگاه سیاسی سعودی چگونه‌ کار می‌کند؟

اصغر یوسفی در ساختار سیاسی عربستان قدرت مطلق در دست پادشاه است و همه مناصب راهبردی به دودمان سعودی تعلق‌دارد. ذیل سایه تسلط پادشاه، شاهزادگان در نهادهایی چون هیات وزیران، شورای خاندان حاکم، هیات بیعت و ... درباره مسائل گوناگون تصمیم‌گیری می‌کنند. در عرصه حاکمیت سیاسی عربستان، پادشاه بالاترین مقام سیاسی و اصلی‌ترین کانون قدرت است. او افزون بر تصدی پست نخست وزیری، قوه مقننه و قضائیه را نیز هدایت می‌کند. همچنین در بیشتر پست‌های سیاسی مانند ولیعهد اول و دوم، هیات وزیران، استانداران یا امیران مناطق، افراد را پادشاه و اعضای خاندان سلطنتی منصوب می‌کنند. قبیله آل‌سعود برای حل معضلات سیاسی و چالش‌های جانشینی در این کشور مبادرت به تاسیس مجلس خانوادگی و شورای بیعت کرده‌است. شورای خاندان حاکم بر اساس عرف و روی کاغذ ترسیم خطوط کلی سیاست داخلی و خارجی و نظارت بر انتخاب و عملکرد هیات وزیران را بر عهده دارد و شورای بیعت نیز انتخاب جانشین پادشاه و ولیعهد را از فرزندان ملک عبدالعزیز (پدر شاهان معاصر ریاض) را به انجام‌رسانده‌است. پادشاه و ساختار قدرت در عربستان سعودی که سیاست خانوادگی، امور پادشاهی را می‌چرخاند حرف آخر را پادشاه می‌زند. سخن وی فصل‌الخطاب است و همه امور تحت نظارت و با اطلاع شخص پادشاه صورت می‌پذیرد. مقرر است فرمان ملوکانه پادشاه مشروط به عدم‌تعارض با قرآن و سنت مانند قانون لازم‌الاجرا باشد. البته تفسیر این تعارض یا توافق خود تابعی از خواست پادشاه و مناسبات قدرت و نقش مفتی‌های وهابی‌ است. پادشاه بالاترین مقام سیاسی و عالی‌ترین کانون قدرت است و افزون بر تصدی پست نخست وزیری و ریاست هیات وزیران، قوه مقننه و قضائیه را نیز هدایت می‌کند. ولیعهد اول و دوم پس از پادشاه، ولیعهد اول در مقایسه با افراد دیگر خاندان حاکم و درباریان، قدرت فوق‌العاده‌ای دارد. ولیعهد عربستان، عهده‌دار مشاغل مهمی مانند معاونت اول نخست وزیر، فرمان‌دهی گارد ملی و ارتش است. در این سیستم، ولیعهد برای زمینه‌سازی حکومت خویش، دیوان‌سالاری عریض و طویل اداری ایجاد و خود را برای حکومت آینده آماده می‌کند و به شدت مراقب رقبای احتمالی و دشمنان خود در حکومت است. پس از وی امور بر عهده معاون دوم نخست وزیر (جانشین ولیعهد) است. هیات وزیران سعودی قدرت در وهله‌های بعدی در هیات وزیران جریان می‌یابد. این رکن از حکومت در سال ۱۹۵۳ و پیش از مرگ عبدالعزیز تاسیس شد و تا سال ۱۹۵۸ در دوران ملک سعود فقط نقش مشاور را ایفا می‌کرد، اما پس از آن به مرور با پیچیده شدن مناسبات سیاسی- اقتصادی، به طور مستقیم قدرت اجرایی را احراز کرد. پادشاه همه اعضای کابینه دولت را منصوب می‌کند و آنها تنها به وی پاسخ می‌گویند. این مقامات بیشتر از شخصیت‌های ارشد آل‌سعود می‌باشند و دوره نمایندگی وزرا، چهار سال و انتصاب دوباره آنها بلامانع است. این هیات عمدتا از سه گروه تشکیل شده‌است؛ گروه نخست ولیعهد و شاهزادگان هستند. این گروه وزارتخانه‌های دفاع، امور خارجه، کشور و سازمان‌های حساس حکومتی را در اختیار دارند. گروه دوم افراد تکنوکرات و متخصصان در امور فنی و در رشته های مورد نیازند. این گروه عموما تحصیل‌کردگانی هستند که به دلیل مناسبات قبیله‌ای با شاهزادگانی در ارتباط هستند که روابط نسبی در شیوه اداره حکومت آنها دخالت تام دارد. گروه سوم مذهبی‌های متصدی وزارتخانه‌های فرهنگی و آموزشی هستند. این گروه عمدتا از جانشینان و اعضای خانواد محمد بن عبدالوهاب (خاندان آل شیخ) هستند. امیران مناطق و فرمانداران پس از هیات دولت، عالی‌ترین مقام اجرایی در هر منطقه یا استان امیران مناطق هستند. امیر منطقه یکی از اعضای خانواده سلطنتی است که پادشاه منصوب کرده است. او نماینده پادشاه در منطقه به شمار می‌رود و اعمال قدرت می‌کند. همه این استانداران وظیفه دارند در برقراری صلح، امنیت و کنترل شدید مردم تحت امر خود بکوشند. امیر همچنین فرماندهی پلیس و قوای نظامی محل را بر عهده دارد. خاندان حاکم در چندین دهه حکومت‌داری کوشیده‌اند اداره پست‌های کلیدی را به افرادی بسپارند که در رگه‌های آنان به اصطلاح «خون قبیله سعودی» جریان‌داشته‌باشد. از این رو، عربستان فرمانروایان ایالات و ولایات به ویژه در شهرهای مهم مانند ریاض و مکه از شاهزادگان قدرتمند آل‌سعود انتخاب می‌شود. زیرا آنان بهتر و جدی‌تر از هر شخصی قدرت حکومت مرکزی و منافع پادشاه را در برابر اشخاص با نفوذ محلی، قبایل و عشیره‌ها حفظ می‌کنند. شورای خاندان حاکم در انتخاب اعضای مجلس شورای عربستان (مجلس الاسره المملکه السعودیه) مردم هیچ نقشی ندارند و شاه می‌گوید از بین اهل علم و تجربه انتخاب می‌کند. یکی از مصادیق بارز نقش قبایل را می‌توان شورای خاندان حاکم دانست که مجموعه‌ای از این سلسه مراتب و روابط خاندان و درون خاندانی در آن جریان دارد. طبق عرف حکومتی و سنت خانوادگی، افراد مجلس مذکور را بزرگان آل‌سعود، علمای وهابی، ثروتمندان و متنفذان سعودی مورد تایید و حمایت اعضای دیگر ال سعود تشکیل می‌دهند. حقوق اعضا و وظایف آنان در همه زمینه‌ها به دستور پادشاه مشخص می‌گردد و حتی تعیین و برکناری رئیس مجلس، معاون و دبیر کل مجلس نیز به دستور پادشاه صورت می‌گیرد. اندیشه تاسیس این مجلس به پیش از سال ۱۹۲۴ باز می‌گردد. از فعالیت‌های این مجلس تدوین منشور حکومتی در سال ۱۹۲۶ بود که در آن نوع حکومت، قدرت پادشاه و وظایف هیات وزیران مشخص شد. طبق ماده ۱۰ آیین نامه مجلس شورا، اعضای اصلی این شورا اعم از رئیس مجلس شورا، نائب رئیس، دبیر کل را پادشاه انتخاب می‌کند. انتصابی‌بودن همه اعضای مجلس کارایی و حوزه تاثیرگذاری آن را محدود کرده و بر اساس قانون این نهاد مرجع قانون‌گذار در کشور شناخته‌نشده و بر مشورتی بودن آن تصریح شده‌است. در نتیجه تعریف و کارکرد آن در عربستان از جایگاه پذیرفته‌شده در نظام‌های دموکراتیک فاصله دارد. این مجلس هرچند مجاز به ارائه مشورت و پیشنهاد قانون است اما در اجرا و عملی شدن آرا و منویات آن هیچ تضمینی وجود ندارد. دولت برای ارتقای مقبولیت خود از نظام مشورتی بهره‌برداری می‌کند و عملا اجازه دخالت و سهیم‌شدن در قدرت سیاسی را به مجلس نمی‌دهد. این مجلس در مسائل کلی حکومت، همچون ترسیم خطوط کلی سیاست داخلی، خارجی و همچنین نظارت بر انتخاب و عملکرد هیات وزیران نقش دارد. اگرچه نمی‌توان از نظر سلسله‌مراتب این مجلس را با جایگاه پادشاه قیاس‌کرد اما می‌توان گفت قدرت شورا با قدرت پادشاه روابط معکوس دارد؛ یعنی هرچه قدرت پادشاه بیشتر باشد این شورا بیشتر جنبه مشورتی و تشریفاتی پیدا می‌کند و هرگاه پادشاه ضعیف‌باشد این مجلس مشورتی نقش قوی‌تری ایفا می‌کند، همچنان که در سال ۱۹۶۵ با رای این مجلس ملک سعود به دلیل بی‌لیاقتی عزل شد و ملک فیصل به پادشاهی رسید. شورای بیعت خاندان آل‌سعود گستردگی غیرمعمولی دارد. تعداد مردان شاخه‌های اصلی و فرعی آن بین ۲۰ تا ۲۵ هزار تن تخمین‌زده‌می‌شود. این گستردگی و فراوانی اعضا، امکان توطئه و رقابت‌های شخصی را بین خاندان سلطنتی برای کسب قدرت در جانشینی پادشاه را افزایش می‌دهد. روند جانشینی از هنگامی که عبدالعزیز پادشاهی عربستان را در سال ۱۹۳۲ تاسیس کرد باثبات به نظر می‌رسید، زیرا نقش و سهم شاهزادگان در ساختار قدرت مشخص بود و با حذف یکی از آن‌ها و آمدن دیگری تحولات عمیقی رخ نمی‌داد ولی در برخی از زمان‌ها مانند هنگام نزاع ملک سعود و ملک فیصل در دهه۶۰ میلادی، رقابت و اختلاف شاهزادگان برای تصاحب تاج و تخت منجر به تهدید برای خاندان حاکم و نظام سیاسی شد. ملک فهد برای حل این مشکل در مارس ۱۹۹۲ کوشید شیوه انتقال قدرت را شفاف کند. در بندی از نظامنامه‌ مربوط به فرایند جانشینی آمده است: نظام حکومتی در عربستان پادشاهی است و حکومت در فرزندان عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن فیصل اآل‌سعود و فرزندانش موروثی است و با صالحان آنان برای حکومت بر مبنای کتاب خدا و سنت بیعت می‌شود. با وجود تصویب این نظامنامه، مساله انتقال قدرت و جانشینی همچنان ابهاماتی داشته و صحنه سیاسی عربستان در چند دهه اخیر همواره تحت تاثیر رقابت گسترده و شدید درون خاندان بین دو گروه عمده از شاهزادگان سدیری و غیرسدیر بوده است. از این رو، در چنین اوضاعی ملک عبدالله پادشاه پیشین، پس از به قدرت‌رسیدن از آنجا که به خوبی می‌دانست تشدید اختلاف در جناح‌های قدرت دورن خاندان آل سعود کل حاکمیت کشور را به خطر خواهد انداخت با استفاده از جایگاه بیعت در فرهنگ عربی به نهادینه‌سازی شیوه انتقال قدرت و پیشگیری از ایجاد بحران جدی در درون خاندان از طریق تاسیس شورای بیعت در سال ۲۰۰۶ مبادرت کرد. ملک عبدالله در ۸ اکتبر ۲۰۰۷ با صدور فرمانی «نظامنامه شورای بیعت» و «آیین‌نامه» آن را که به ترتیب در ۲۱ و ۱۸ اصل تنظیم شده بود، ابلاغ کرد و کوشید راه انتقال قدرت را در صورت فوت پادشاه یا ولیعهد در چارچوب ضابطه‌مند و قانونی قرار دهد. شورای بیعت موظف‌است پس از مرگ پادشاه بلافاصله ضمن بیعت با ولیعهد وی را جایگزین پادشاه سازد. انتخاب ولیعهد بعدی که پادشاه با مشورت اعضای شورا معرفی می‌کند نباید بیش از ۳۰ روز از انتخاب پادشاه جدید طول بکشد. پادشاه می‌تواند حداکثر سه نفر را برای نامزدی ولیعهد معرفی کند و اگر شورا آنها را نپذیرفت موظف‌خواهدبود نامزد خود را به پادشاه معرفی‌کند. در صورتی که نامزد شورا از نظر پادشاه صالح تشخیص‌داده‌نشوند در مورد نامزدهای دو طرف رای‌گیری به عمل می‌آید و نامزدی که بیشترین رای را به‌دست‌آورد ولیعهد خواهدبود؛ فرایندی که به دلیل شفاف‌نبودن مناسبات قدرت در عربستان معلوم نیست در مورد ولیعهدی «محمد بن سلمان» فرزند پادشاه کنونی چگونه به انجام‌رسیده‌است. ------ منابع: ۱: فصلنامه پژوهش های منطقه ای، سال پنجم، شماره ۱۵ (بهار ۱۳۹۶)، حاکمیت نظام سیاسی قبیله محور در عربستان (https://www.magiran.com/paper/۱۹۱۹۹۱۱) ۲: فصلنامه ژئوپلتیک، سال دوازدهم، شماره اول، بهار ۱۳۹۵، صص ۱۸۹- ۲۱۶، بنیان های حفظ ثبات سیاسی در عربستان (https://www.magiran.com/paper/۱۹۱۹۹۱۱)

more_vert ۱۰ نکته درباره ویروس کشنده کرونا

ادامه مطلب

close۱۰ نکته درباره ویروس کشنده کرونا

با وجود کنترل‌های چین و کشورهای دیگر برای شیوع این ویروس، علاوه بر چین علائمی از مبتلایان به کرونا در کره جنوبی، ژاپن، سنگاپورو عربستان دیده شده و حالا ردپای این ویروس در اروپا هم دیده می‌شود. علاوه بر این دانشمندان چینی اظهار کرده‌اند که آمار مبتلایان و تلفات این ویروس بیشتر از آمارهای رسمی اعلام شده توسط دولت چین است. تعداد مبتلایان به این ویروس حالا به ۱,۳۰۰ نفر رسیده که از این تعداد جان ۴۱ نفر از مبتلایان را گرفته‌است. در آمریکا هم تاکنون دو نفر دارای این علائم تشخیص داده شدند. با این وجود سفارت ایران در چین اعلام کرده که آماری از مشاهده علائم این بیماری در ایرانیان دیده نشده‌است. اما این ویروس کشنده از کجا آمده؟ ۱. کرونا از خانواده بزرگ ویروس‌هایی است که یک سرماخوردگی معمولی تا عامل بیماری سارس را شامل می‌شود. ۲. این ویروس روی سینوس‌ها، بینی‌ها و دستگاه‌ تنفسی فرد تاثیر می‌گذارد و برای اولین بار در سال ۲۰۱۲ در عربستان سعودی و بعد از آن در کشورهای دیگر خاورمیانه، آفریقا، آسیا و اروپا دیده شد، بعد از آن این ویروس در سال ۲۰۱۵ در کره جنوبی شایع شد. البته ریشه این ویروس به دهه ۱۹۶۰ میلادی می‌رسد که اطلاعات دقیقی از آن نیست. ۳. هنوز هم درباره ریشه شیوع این ویروس در چین نظر قطعی وجود ندارد، اما تقریبا همه دانشمندان بر انتقال این بیماری از حیوانات به انسان توافق نظر دارند چون اغلب قربانیان اولیه از بازار غذای محلی که اکنون تعطیل شده، بازدید کرده بودند که به‌طور مکرر میزبان تمام انواع حیوانات زنده بود. ۴. مارها متهم ردیف اول پرونده کروناویروس‌اند.۵. برخی پژوهشگران چینی به این نتیجه رسیده‌اند که محتمل‌ترین میزبان طبیعی این ویروس مارهایی هستند که به عنوان غذا و جایگزین دارو در چین استفاده می‌شوند. ۶. اما برخی دیگر از پژوهشگران مارها را از شیوع این بیماری تبرئه کرده‌ و ادعا کرده‌اند که معمولا ویروس‌های اینچنینی از پرندگان و پستانداران به انسان منتقل می‌شوند نه خزندگان. از طرفی تشخیص اینکه این بیماری از کدام نوع از حیوانات منتقل می‌شود به افراد برای مراقبت از خودشان کمک می‌کند اما از طرف دیگر برخی از پژوهشگران هشدار داده‌اند که با اظهارنظر در این مورد ممکن است مردم اقدام به کشتن گونه‌های حیوانی کنند بدون اینکه از شیوع بیماری توسط آنها مطمئن باشند. ۷. علائم این ویروس شامل تب، سرفه شدید و دشواری تنفس یا تنگی نفس است. چیزی که تشخیص این بیماری را کمی دشوار می‌کند این است که در موارد خفیف علائم آن کاملا شبیه به یک سرماخوردگی ساده است و حدود دو هفته می‌تواند دوران نهفتگی داشته باشد. ۸. برای جلوگیری از ابتلا به این ویروس اگر قصد سفر به چین دارید در قدم اول حتما از سر زدن به بازارهایی که حیوانات زنده دارند جلوگیری کنید. ۹. علاوه بر این دائم دست‌ها را بشویید و از تماس دست با صورت خودداری کنید. ۱۰. مسافران هنگام بازگشت باید وضعیت سلامتی خود را مورد نظارت قرار دهند و اگر دچار سرفه یا عطسه شده باشند، قبل از ورود با ارائه‌دهندگان مراقبت‌های بهداشتی تماس بگیرند.

more_vert گزارش سال ۲۰۱۹ دانشگاه «پنسیلوانیا» از برترین اندیشکده‌های جهان

ادامه مطلب

closeگزارش سال ۲۰۱۹ دانشگاه «پنسیلوانیا» از برترین اندیشکده‌های جهان

گزارش سال ۲۰۱۹ دانشگاه «پنسیلوانیا» از برترین اندیشکده‌های جهان در طبقه بندی‌های گوناگون حاکی از برتری اندیشکده‌های آمریکایی و به خصوص پیشتازی بی قید و شرط اندیشکده «موسسه بروکینگز» دارد که چندین سال است بر ایران و پرونده هسته‌ای تهران متمرکز هستند. دانشگاه «پنسیلوانیا» (University of Pennsylvania)، مشهور به «یو. پن»، UPenn)، از قدیمی‌ترین و معتبرترین دانشگاه‌های آمریکا و جهان است. این دانشگاه که در سال ۱۷۴۰ تاسیس شده، در شهر «فیلادلفیا» در ایالت «پنسیلوانیا» قرار دارد و عضو «آیوی لیگ» (مجموعه ای متشکل از هشت دانشگاه‌ بسیار مشهور خصوصی آمریکا که در شمال شرقی این کشور قرار دارند) است. این دانشگاه به لحاظ قدمت، چهارمین دانشگاه قدیمی آمریکا محسوب می‌شود و طی ۱۰ سال اخیر، ۹ نفر از استادان و فارغ‌التحصیلان این دانشگاه توانسته اند جایزه نوبل کسب کنند. در سال ۲۰۱۰ این دانشگاه در بین پنج دانشگاه برتر تحقیقاتی آمریکا جای گرفت. براساس رتبه‌بندی مؤسسه QS که در سال ۲۰۲۰، دانشگاه پنسیلوانیا در رتبه ۱۵دانشگاه‌های جهان و هشتم در آمریکا قرار دارد بر اساس رتبه‌بندی مؤسسه «تایمز» در سال جاری میلادی، این دانشگاه رتبه یازدهم جهانی را به خود اختصاص داده است. گزارش سالانه دانشگاه «پنسیلوانیا» از اندیشکده های برتر جهان نزدیک به ۶۳۰۰ اندیشکده در سراسر جهان مشغول به فعالیت هستند و «جیمز مک گان» [۱] استاد باسابقه مطالعات بین الملل این دانشگاه که از متخصصان و کارشناسان خبره اندیشکده ها در آمریکاست و کارشناس ارشد اندیشکده «موسسه تحقیقات روابط خارجی» [۲] است، «برنامه اندیشکده ها و جامعه مدنی» [۳] با نام اختصاری TTCSP را تاسیس کرده و مدیریت آن را بر عهده دارد. وی گزارش ها و کتاب های بسیار زیادی منتشر کرده و می کند که مجموعه های TTCSP Global Go To Think Thank Index Reports فقط یکی از آنهاست که زیرمجموعه برنامه TTCSP است. این گزارش در ابتدای هر سال جدید میلادی منتشر می شود و در آن در چند دسته بندی اندیشکده های برتر بر اساس آمار و ارقام و مجموعه ای مستندات ارائه می شوند. این گزارش اندیشکده های برتر سال ۲۰۱۹ را معرفی کرده است و در ۲۷۰ صفحه در اختیار عموم قرار گرفته است و برای تسهیل مشاهده نتایج، اندیشکده های برتر سال ۲۰۱۹ را در دسته های ذیل به مخاطب معرفی کرده است: ۱) اندیشکده های برتر جهان در سال ۲۰۱۹- برترین اندیشکده جهان ۲) اندیشکده های غیر آمریکایی برتر جهان ۳) اندیشکده های برتر آمریکایی و غیر آمریکایی جهان ۴) اندیشکده های برتر بر اساس منطقه ۱) زیر صحرای آفریقا ۲) کانادا و مکزیک ۳) آمریکای مرکزی و جنوبی ۴) آسیای مرکزی ۵) چین، ژاپن، هند و جمهوری خلق کره ۶) جنوب شرق آسیا و اقیانوسیه ۷) اروپای شرقی و مرکزی ۸) اروپای غربی ۹) خاورمیانه و شمال آفریقا - اندیشکده های برتر بر اساس حوزه پژوهشی ۱) دفاعی و امنیت ملی ۲) سیاست خارجی و امور بین الملل ۳) اقتصاد داخلی ۴) آموزشی ۵) سیاست منابع و انرژی ۶) محیط زیست ۷) بهداشت داخلی ۸) اقتصاد بین الملل ۹) دانش و فناوری ۱۰) سیاست عمومی ۱۱) شفافیت و حکمرانی خوب ۱۲) امنیت آب و غذا - اندیشکده های برتر بر اساس دستاوردهای ویژه ۱) بهترین کمپین هواداران ۲) بهترین مدیریت ۳) بهترین اندیشکده های تازه تاسیس ۴) بهترین اندیشکده مستقل ۵) بهترین ایده ها یا پارادایم ۶) بهترین ره نامه یا گزارش دانشجویی ۷) بهترین کنفرانس ارائه شده در یک اندیشکده ۸) بهترین اندیشکده دانشگاهی ۹) بهترین اندیشکده دولتی ۱۰) بهترین استفاده از شبکه های اجتماعی ۱۱) بهترین برنامه/ شبکه روابط عمومی ۱۲) بهترین استفاده از اینترنت ۱۳) بهترین بهره برداری از رسانه های مکتوب یا الکترونیک ۱۴) بهترین سیاستگذاری ها و ایده های خلاقانه ۱۵) قابل توجه ترین تاثیر بر سیاست عمومی ۱۶) بودجه هایی سالانه کمتر از ۵ میلیون دلار) - در گزارش سال ۲۰۱۹، گروه جدیدی از اندیشکده ها را به درباره هوش مصنوعی کار می کنند را نیز به بررسی ههای خود افزوده است که در گزارش های سال های پیشین نبوده است. اندیشکده «موسسه بروکینگز» [۴] برترین اندیشکده جهان: اندیشکده برتر جهان از ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ اندیشکده برتر سال ۲۰۱۹: «بنیاد کارنگی برای صلح بین الملل» [۵] اندیشکده های غیر آمریکایی برتر سال ۲۰۱۹ جهان: این فهرست نام ۱۵۷ اندیشکده را در خود دارد که در میان آنها نام مراکز ذیل قابل توجه هستند: (رتبه های آنها ذکر شده است) ۱- « Bruegel » (بلژیک) ۲- «موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک» [۶] ۵- چتم هاوس [۷] ۱۳- مرکز خاورمیانه بنیاد کارنگی برای صلح بین الملل در لبنان [۸] ۱۷- سازمان عفو بین الملل [۹] (انگلیس) ۲۷- مرکز بین المللی مطالعات صلح استکلهم (سیپری) [۱۰] ۴۴- موسسه رویال یونایتد سرویس (RUSI)[۱۱] ۴۸- موسسه مطالعات امنیت ملی (اسراییل) [۱۲] ۵۳- انستیتوی بین المللی مطالعات ایران [۱۳] (رسانا) (عربستان سعودی) ۹۸- انستیتوی مطالعات بین المللی شانگهای [۱۴] ۱۰۴- مرکز بروکینگز دوحه (قطر) [۱۵] ۱۳۱- مرکز مطالعات استراتژیک، اردن [۱۶] ۱۴۷- موسسه مطالعات اقتصادی و بین المللی روند (ایران) [۱۷] ۱۵۴- مرکز مطالعات استراتژیک بگین-سادات، اسراییل [۱۸] ۱۵۶- مرکز مطالعات الجزیره، قطر [۱۹] اندیشکده های برتر بر اساس منطقه در این بخش، در قسمت ایالات متحده نام ۱۰۹ اندیشکده آمریکایی ذکر شده است: باز هم «موسسه بروکینگز» که متخصصان خبره مسائل ایران و خاورمیانه را در خود جمع دارد در صدر این فهرست دارد (نه فقط در آمریکا که در کل جهان برای سه سال پیاپی) سایر اندیشکده های برجسته و تاثیرگذار این فهرست با ذکر رتبه عبارتند از: ۱- مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی (CSIS)[۲۰] ۲- بنیاد کارنگی برای صلح بین الملل [۲۱] ۳- بنیاد هرتیج [۲۲] ۶- مرکز بین المللی محققان وودرو ویلسون [۲۳] ۸- شورای آتلانتیک [۲۴] ۹- اندیشکده رند [۲۵] ۱۰- موسسه هودسون [۲۶] ۱۱- شورای روابط خارجی [۲۷] ۱۲- مرکز علوم و امور بین الملل بلفر [۲۸] ۱۳- موسسه کیتو [۲۹] ۱۴- مرکز امنیت آمریکای نوین [۳۰] ۱۵- موسسه سیاست عمومی امریکن اینترپرایز [۳۱] ۱۶- موسسه سیاست عمومی جیمز بیکر [۳۲] ۲۰- خانه آزادی [۳۳] ۴۴- موسسه خاورمیانه [۳۴] ۵۳- موسسه تحقیقات سیاست خارجی [۳۵] ۷۸- خدمات پژوهشی کنگره [۳۶] ۸۲- موسسه علوم و امنیت بین المللی [۳۷] برترین اندیشکده در خاورمیانه و شمال آفریقا از۲۰۱۹-۲۰۱۶: مرکز مطالعات استراتژیک (اردن) [۳۸] در این فهرست نام ۱۰۳ اندیشکده درج شده است. برخی از برترین اندیشکده ها در سال ۲۰۱۹ در خاورمیانه و شمال آفریقا: ۱- مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی/ اسراییل ۲- مرکز خاورمیانه بنیاد کارنگی برای صلح بین الملل در لبنان ۳- مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیک الاهرام [۳۹]/مصر ۴- مرکز مطالعات الجزیره، قطر ۵- - مرکز بروکینگز دوحه ۶- مرکز سیاست امارات (امارات عربی متحده) [۴۰] ۷- مرکز سیاست گذاری جدید برای FNA جنوب [۴۱] ۸- انستیتوی بین المللی مطالعات ایران [۴۲] (رسانا) (عربستان سعودی) ۱۳- مرکز مطالعات استراتژیک بگین-سادات، اسراییل ۲۳- مرکز مطالعات خاورمیانه و آفریقا موشه دایان [۴۳]، اسراییل ۴۹- مرکز مطالعات خلیج، عربستان سعودی [۴۴] ۶۵- انستیتوی تحقیقات فرانسه در ایران [۴۵] ۸۷- موسسه مطالعات سیاسی و بین المللی [۴۶]، ایران ۸۸- انستیتوی مطالعات استراتژیک بیت المقدس [۴۷] (اسرائیل) اندیشکده های برتر بر اساس حوزه پژوهشی برترین اندیشکده جهان در حوزه دفاعی و امنیت ملی از ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸: مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی [۴۸] این فهرست نام ۱۱۰ اندیشکده را در خود دارد که با قدری تغییر رتبه می توان نام همان اندیشکده های فهرست برتر ایالات متحده، انگلیس و رژیم صهیونیستی را در رتبه های اول تا سی ام آن مشاهده کرد. با این تفاوت که در بیست نام نخست، نام چند اندیشکده ژاپنی، هندی و چینی و ترکیه ای هم به چشم می خورد. اندیشکده هایی که نام شان در فهرست های فوق نیز دیده می شود و در این فهرست نیز در بیست نام اول قرار دارند عبارتند از: ۱- «موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک» انگلیس ۲- موسسه رند ۳- موسسه بروکینگز ۴- اندیشکده انگلیسی RUSI ۵- مرکز علوم و امور بین الملل بلفر ۶- موسسه مطالعات امنیتی اتحادیه اروپا [۴۹] ۷- بنیاد کارنگی برای صلح بین الملل ۸- شورای آتلانتیک ۹- انستیتوی ملی مطالعات دفاعی [۵۰]؛ ژاپن ۱۰- مرکز امنیت آمریکای نوین ۱۱- شورای روابط خارجی ۱۲- موسسه مطالعات امنیت ملی (اسراییل( ۱۳- بنیاد هریتیج ۱۴- انستیتوی بین المللی مطالعات استراتژیک، چین ۲۲- چتم هاوس ۲۳- موسسه هودسون ۲۴- - مرکز بین المللی مطالعات صلح استکلهم (سیپری) ۲۵- امریکن اینترپرایز «ایران» در گزارش سالانه بررسی اندیشکده های جهان دانشگاه پنسیلوانیا گزارش دانشگاه پنسیلوانیا در صفحه ۴۷ خود، در بخش پراکندگی اندیشکده ها بر اساس کشورها، تعداد اندیشکده های کشورمان را ۶۴ مورد ذکر می کند و در بخش اندیشکده های غیر آمریکایی برتر سال ۲۰۱۹ جهان ( «موسسه مطالعات اقتصادی و بین المللی روند» را در رتبه ۱۴۷ قرار می دهد. همچنین در فهرست برترین اندیشکده های خاورمیانه و شمال آفریقا، به «انستیتوی تحقیقات فرانسه در ایران» و «موسسه مطالعات سیاسی و بین المللی» به ترتیب رتبه های ۶۵ و ۸۷ اختصاص می دهد. در صفحه ۱۲۹ این گزارش (جدول شماره ۱۸)، که نام ۹۹ اندیشکده برتر در حوزه سیاست محیط زیست ذکر شده، نام «مرکز توسعه پایدار» [۵۱] ایران در رتبه ۴۰ قرار دارد. در صفحه ۱۶۳، جدول شماره ۲۷ به برترین اندیشکده ها در حوزه امنیت غذا اختصاص دارد و ۱۳۶ مرکز تحقیقاتی ذکر شده، نام «پژوهشکده ملی تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی» [۵۲] از ایران، در جایگاه ۷۳ قرار گرفته است. همچنین در بخش «اندیشکده های برتر بر اساس دستاوردهای ویژه»، باز هم نام اندیشکده «موسسه بروکینگز» دیده می شود. چرا که گزارش «محدود کردن قابلیت های آتی هسته ای ایران» [۵۳] به عنوان یکی از بهترین گزارش هایی که در سال ۲۰۱۹ از سوی اندیشکده ها تولید شده است، برگزیده شده است.

more_vert ۳۵ دانشگاه ایرانی در نظام رتبه‌بندی جهان اسلام قرار گرفتند

ادامه مطلب

close۳۵ دانشگاه ایرانی در نظام رتبه‌بندی جهان اسلام قرار گرفتند

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) گفت: بر اساس انتشار نتایج رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان اسلام در سال میلادی گذشته، ۳۵ دانشگاه از ایران در این نظام، رتبه‌بندی شدند. بر اساس این رتبه‌بندی که امروز چهارشنبه یک نسخه از آن توسط پایگاه استنادی علوم جهان اسلام در اختیار خبرگزاری ایرنا قرار گرفت، «محمدجواد دهقانی» در این باره اظهار داشت: از میان دانشگاه های ۵۷ کشور اسلامی، در مجموع ۱۸۷ دانشگاه از ۲۲ کشور در این نظام رتبه بندی حضور دارند و ۱۰ دانشگاه برتر حاضر در این رتبه بندی از کشورهای عربستان، ترکیه، ایران و مصر هستند؛ عربستان با چهار دانشگاه، ترکیه با سه دانشگاه، ایران، مالزی و مصر هرکدام با یک دانشگاه در میان ۱۰ دانشگاه برتر جهان اسلام قرار دارند.وی افزود: بیشترین تعداد حضور دانشگاه ها متعلق به کشورهای ترکیه، ایران و مالزی است که به ترتیب ۶۵، ۳۵ و ۱۸ دانشگاه در این رتبه‌بندی دارند. وضعیت سایر کشورهای اسلامی به لحاظ تعداد دانشگاه های حاضر در رتبه بندی به ترتیب تعداد دانشگاه بدین صورت است: مصر (۱۶ دانشگاه)، پاکستان (۱۱ دانشگاه)، عربستان سعودی (۱۰ دانشگاه)، تونس (۵ دانشگاه)، اندونزی و نیجریه (۴ دانشگاه)، لبنان، قطر، امارات، اردن، بنگلادش، قزاقستان (هر کدام ۲ دانشگاه)، اوگاندا، عمان، کویت، مراکش، کامرون، الجزایر و عراق (یک دانشگاه).وی با اشاره به دانشگاه های ایرانی در این رتبه بندی اشاره کرد، خاطرنشان کرد: ۱۶ دانشگاه جامع کشور در این رتبه بندی مشاهده می شود که دانشگاه های تهران، تربیت مدرس، شیراز، فردوسی مشهد، تبریز، شهید بهشتی، اصفهان، بوعلی سینا، مازندران، گیلان، سمنان، کاشان، رازی کرمانشاه، باهنر کرمان، یزد و ارومیه به ترتیب قرار دارند.دهقانی به اسامی دانشگاه های علوم پزشکی نیز اشاره کرد و گفت: از دانشگاه های علوم پزشکی نیز ۱۲ دانشگاه و به ترتیب دانشگاه علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، ایران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز، مازندران، کرمان، بقیة الله، کرمانشاه و جندی شاپور اهواز قرار دارند.به گفته این مقام مسئول، از دانشگاه های صنعتی نیز هفت دانشگاه و به ترتیب دانشگاه های صنعتی شریف، اصفهان، امیر کبیر، علم و صنعت ایران، خواجه نصیر الدین طوسی، نوشیروانی بابل و سهند در این نظام رتبه بندی قرار دارند.وی درباره رتبه بندی دانشگاه های جهان اسلام یادآور شد: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) از چند سال پیش با ابلاغ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تشکیل گروه پژوهشی رتبه بندی، ارزیابی و رتبه بندی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی کشور را با شاخص ها و معیارهای مصوب انجام داده و بعد از گذشت چندین سال متوالی در سطح ملی به یک مرجع در این حوزه تبدیل شده است.وی افزود: هر ساله گزارش رتبه بندی دانشگاه ها و موسسات پژوهشی کشور از طریق وبگاه پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، رسانه های گروهی و در قالب یک کتابچه رسمی به روسا و مدیران دانشگاه ها و مراکز پژوهشی کشور و جامعه علمی کشور، اطلاع رسانی می شود.به گفته دهقانی، از سال گذشته رتبه بندی جدید بین المللی با عنوان رتبه بندی جهانی ISC با تصویب شورای راهبری ISC و تأکید وزیر علوم در دستور کار قرار گرفت. یکی از مهم ترین دستاوردهای ورود به رتبه بندی جهانی ایجاد یک پایگاه داده از جزئیات کامل اطلاعات علمی و پژوهشی کشورها و دانشگاه های تراز اول دنیا، امکان برنامه ریزی و تهیه نقشه راه به منظور دستیابی به اهداف و چشم انداز کشور همچنین دانشگاه های کشور در سطح بین المللی است.دهقانی در ادامه گفت: یکی از اولویت ها و توصیه های برنامه ۱۰ ساله کشورهای اسلامی مصوب (اجلاس قزاقستان در سال ۲۰۱۷) حضور ۵۰ دانشگاه کشورهای اسلامی در رتبه های زیر ۵۰۰ در نظام های رتبه بندی بین المللی است.سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام خاطرنشان کرد: برهمین اساس و با توجه به مأموریت ISC مبنی بر پایش و رصد جایگاه دانشگاه های جهان اسلام، برنامه رتبه بندی دانشگاه های جهان اسلام پس از تعیین معیارها و شاخص ها در دستور کار قرار گرفته و عملیاتی شد.وی تاکید کرد: رتبه بندی دانشگاه های جهان اسلام ISC می‌تواند با نشان دادن نقاط ضعف و قوت دانشگاه‌ها براساس هر معیار، جایگاه هر دانشگاه را در بین کشورهای اسلامی نشان دهد و اساس هدف گذاری و سیاست‌گذاری دانشگاه‌ها قرار گیرد.دهقانی اظهار داشت: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) به منظور رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان اسلام در معیارهای خود، مهم‌ترین مأموریت دانشگاه‌ها که عبارتند از پژوهش (با وزن ۶۰ درصد)، نوآوری (با وزن ۱۵ درصد)، آموزش (با وزن ۱۰ درصد) و فعالیت‌های بین‌المللی (با وزن ۱۵ درصد) در نظر گرفته و بر این اساس دانشگاه‌های کشورهای اسلامی را مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌دهد.وی افزود: در رتبه بندی دانشگاه های جهان اسلام ISC ، دانشگاه‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرند که حداقل ۸۰۰ مدرک در سال‌های ۲۰۱۶ - ۲۰۱۴ در پایگاه وب آو ساینس (WOS) به ثبت رسانده باشند.دهقانی گفت: معیار پژوهش شامل پنج شاخص حجم پژوهش، تعداد استناد به مقالات و تأثیر استنادی نرمال شده، تأثیر استنادی نسبت به کل جهان و تعداد مقالاتی است که در نشریات برتر به چاپ رسیده اند.سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام یادآور شد: بازه زمانی سه ساله ۲۰۱۶ - ۲۰۱۴ در این شاخص ها از جمله تعداد کل انتشارات هر دانشگاه در بازه زمانی سه ساله، تعداد کل استنادات به مقالات منتشر شده، تأثیر استنادی نرمال شده، تأثیر استنادی نسبت به کل جهان، تعداد مقالات با کیفیت دانشگاه (نشریات Q1، مجلات نیچر، ساینس و فهرست نشریات نیچر ایندکس) است.

more_vert «استقلال» موفق‌ترین شعار انقلاب اسلامی بود

ادامه مطلب

close«استقلال» موفق‌ترین شعار انقلاب اسلامی بود

 عباس ملکی گفت: رویکرد استقلال در سیاست خارجی ایران، یکی از موفق‌ترین عملکردهای همه دولت‌های بعد از انقلاب بوده است. روزنامه اعتماد در گفت و گو با عباس ملکی، آورده است: در آستانه ۴۱ سالگی انقلاب اسلامی، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و تعامل ایران با غرب، یکی از اصلی‌ترین مسائل پیش روی کشور است. عدم توفیق برجام در شکستن ساختار تحریم‌های یک‌جانبه امریکا علیه ایران و رویکرد مردد کشورهای اروپایی در قبال اجرای تعهدات‌شان در این توافق، در کنار کارشکنی گروهی از کشورهای منطقه در روابط تهران با جهان باعث شده است تا تردیدهایی در مورد جهت‌گیری سیاست خارجی ایران بعد از انقلاب مطرح شود. عباس ملکی که از جمله دیپلمات‌های پیشین ایران است، در دوران سخت مذاکرات قطعنامه ۵۹۸ و پایان جنگ میان ایران و عراق، از جانب ایران گفت‌وگو کرده است. این استاد دانشگاه صنعتی‌شریف معتقد است که نارضایتی از نفوذ یک کشور خارجی در ریزترین مسائل مدیریتی کشور، یکی از مهم‌ترین عوامل انقلاب اسلامی در ایران بود. او معتقد است که ایران، ظرفیت و توانایی برای فائق آمدن بر چالش‌های کنونی را دارد، اما باید پشتکار و تلاش بیشتری مصروف این هدف کند. به اعتقاد شما، رویکرد سیاست خارجی و عملکرد دستگاه دیپلماسی رژیم گذشته تا چه اندازه در شکل‌گیری انقلاب اسلامی در ایران نقش داشت؟ به نظر می‌رسد که انقلاب اسلامی ایران ارتباط مستقیم با روابط ایران و ایالات متحده امریکا داشت. روابط سیاسی میان تهران و واشنگتن را می‌توان به سه دوره تقسیم کرد، یک دوره از ابتدای ایجاد روابط میان دو کشور از قرن نوزدهم تا نیمه قرن بیستم، روابط دو کشور بعد از کودتای ۲۸ مرداد و روابط دو کشور از زمان انقلاب به بعد. روابط ایران و امریکا از ۱۸۵۰ آغاز شد. دوره اول روابط از این سال آغاز می‌شود و بیش از یک قرن تا سال ۱۹۵۳ ادامه پیدا می‌کند. در این دوران، امریکا به عنوان نیروی سوم و کشوری که به‌رغم روابط دیپلماتیک با تهران و همکاری اقتصادی، سیاسی و نظامی، بر خلاف دو ابرقدرت وقت، روسیه و بریتانیا، مطامع و سوءنیت‌های استعماری این دو کشور را نداشت. در واقع در این دوران امریکا با وجود توان نظامی و سیاسی رو به رشد و به ویژه بعد از جنگ جهانی دوم با تبدیل شدن به یک ابرقدرت جهانی، واشنگتن همچنان به تهران به عنوان یک شریک تجاری هم‌تراز نگاه می‌کرد. در این دوران ایران توانست کمک‌های زیادی از امریکا دریافت کند. اما در دوره دوم که از سال ۱۹۵۳ با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ آغاز می‌شود، امریکا احساس کرد که به تنهایی می‌تواند جایگزین بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی شود. در این دوران، نگاه واشنگتن به حکومت ایران به عنوان یک دولت تحصیلدار یا رانتیر (Rentier) امریکا تبدیل شد. در این دوران، امریکا حکومت ایران را به عنوان یک ابزار برای اجرای فرمان‌ها و خواسته‌های خودش در یک منطقه استراتژیک و در همسایگی بلافصل با اتحاد جماهیر شوروی تلقی می‌کرد. این موضوع ادامه یافت و دخالت‌های امریکا آنقدر زیاد شد که به نوعی ریزمدیریت کلیه جوانب حکومت ایران تبدیل شد. این کنترل و نفوذ تقریبا به تمامی جوانب حکومت ایران وارد شد و عملکردهایی را که معمولا حکومت‌های ملی به صورت مستقل در مورد آن تصمیم‌گیری می‌کنند را نیز تحت‌تاثیر قرار داد. این نوع اعمال نظرات، حتی در جزیی‌ترین رفتارهای سیاسی، به تدریج باعث نارضایتی افکار عمومی شد، کار به جایی رسید که حتی تشریفات ملاقات‌های دیپلماتیک مقام‌های رژیم هم به یک دغدغه افکار عمومی تبدیل شد. بلند کردن لیوان مشروب الکلی در برابر دوربین‌های تلویزیونی توسط شاه و نوشیدن الکل در برابر انظار عمومی به سلامتی رییس‌جمهور امریکا، ممکن است موضوع مهمی در سیاست خارجی به نظر نرسد، اما از نظر افکارعمومی کشور، به عنوان نشانه‌ای از وابستگی کامل و سرسپردگی سیستم حکومت به نظام امریکا تلقی می‌شد. انقلاب اسلامی ایران، واکنشی طبیعی به زیاده‌خواهی‌های روزافزون واشنگتن و استفاده ابزاری از حکومت در ایران برای اجرای اهدافش بود. رژیم شاه به صورت روزافزون در منطقه و حتی فراتر از منطقه به عنوان کارگزار امریکا وارد مناقشه‌ها و درگیری‌ها می‌شد، از حضور در جنگ ظفار عمان گرفته، تا دخالت در کردستان عراق، سومالی، جنگ ویتنام و مناقشه اعراب اسراییل، همگی اجرای دستورهای دیکته‌شده از سوی واشنگتن به نظر می‌رسید. در چنین شرایطی است که انقلاب اسلامی ایران اتفاق می‌افتد و دوره سوم روابط میان تهران و واشنگتن آغاز می‌شود. به نظر می‌رسد به دو شعار محوری «استقلال» و «نه شرقی، نه غربی» در آستانه تشکیل نظام جمهوری اسلامی، به صورت مشخص به سیاست خارجی اشاره داشتند. فکر می‌کنید در طول ۴۱ سال گذشته نظام حاصل از انقلاب، تا چه اندازه در اجرای این مطالبات موفق بوده است؟ به گمان من نسبت به بقیه دستاوردهای انقلاب و میزان موفقیت در بقیه شعارها، نظام در اجرای این شعارها موفق‌تر بوده است و کارنامه خوبی دارد. این توفیق نه تنها در مبارزه با دخالت‌های امریکا، بلکه در جلوگیری از دخالت‌های شوروی هم وجود داشت. بعد از انقلاب اسلامی، دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، با دخالت‌ها و پیشنهادهای مختلفی از سوی اتحاد جماهیر شوروی مواجه شد که به همگی آنها جواب منفی داد و حتی فعالانه با نفوذ بلوک شرق مبارزه کرد. در سال‌های اول انقلاب اسلامی، چندین شبکه نفوذ و جاسوسی اتحاد جماهیر شوروی، چه در قالب حزب توده و چه در قالب‌های دیگر، از سوی نظام متلاشی شدند. جمهوری اسلامی در دوران جنگ سرد نشان داد که حاضر نیست هیچ توصیه‌ای نه از واشنگتن و نه از مسکو را بپذیرد. حتی شوروی در دوران دفاع مقدس و اشغال افغانستان، پیشنهاد امتیازهایی به ایران در مورد قطع کمک به صدام حسین و مسائل افغانستان، به ازای نزدیک‌تر شدن ایران به بلوک شرق را مطرح کرده‌ بودند که تهران حاضر نشد زیر بار برود. شاید اگر حتی انتقادی به عملکرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران وارد باشد، در خصوص عدم اجرای سیاست استقلال و «نه شرقی، نه غربی» نیست، بلکه ممکن است گروهی از افراد اجرای سرسختانه آن را مورد انتقاد قرار دهند. به هر حال گهگاه از سوی کارشناسان مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی ایران به صرف اینکه منبع پیشنهاد یا راهکار، اجماع دولت‌های غربی بوده است، آن را رد کرده است. به هر تقدیر، این شعار استقلال، باعث شده است که تعریف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به جای سرسپردگی به توصیه‌ها و راهکارهای ابرقدرت‌ها، به منافع ملی وابسته شود و من تصور می‌کنم که جمهوری اسلامی ایران تاکنون عملکرد خوبی در این زمینه داشته است. به گفته شما بخشی از انتقادها مربوط به اجرای سرسختانه شعار «نه شرقی، نه غربی» است. آیا بعد از فروپاشی بلوک شرق و تک‌قطبی شدن جهان، باعث نشد سیاست خارجی ایران به «نه غربی، نه غربی» تبدیل شود و توازن خود را از دست بدهد؟ کسانی که در جریان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران قرار دارند و عملا دست‌اندرکار هستند، می‌دانند که همواره از سوی ایران درهای بازنگری روابط و راپروچمان (Rapprochement)، مذاکره و تقریب عقاید با غربی‌های همیشه باز بوده است. به اعتقاد من، غربی‌ها یک تصور و تاریخچه‌ای از ایران در ذهن دارند که فکر می‌کنند می‌توانند با اعمال فشار بر ایران، مواضع ایران را تغییر دهند. درست است که مردم ایران، همان مردمی هستند که قبل از انقلاب هم در این کشور زندگی می‌کردند، تسلسل، توالی و استمرار فرهنگی و ملی مردم قطع نشده است اما روشن است که رویکرد سیاست خارجی این ملت بعد از انقلاب تغییر بنیادین پیدا کرد.میزان فشار و اهرم‌هایی که غرب برای تغییر رویکرد سیاسی کشورها استفاده می‌کند، به ‌شدت قدرتمند هستند، به‌ویژه بعد از فروپاشی بلوک شرق، عملا در دورانی جهان کاملا تک‌قطبی شد. در آستانه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و بعد از آن، در دهه ۱۹۹۰، دولت جورج بوش پدر، چنان فشاری به ابرقدرت شرق وارد کرده‌ بود که در جنگ اول خلیج‌فارس، شوروی حتی امکان واکنش سیاسی پیدا نکرد، چه برسد به دفاع از عراق. در آن دوران غربی‌ها به حدی قدرتمند شده ‌بودند که تک‌قطبی شدن جهان را مطرح می‌کردند و این‌گونه وانمود می‌کردند که من‌بعد چیزی جز غرب در جهان وجود نخواهد داشت. تا جایی که فرانسیس فوکویاما، مفهوم جدیدی را در فلسفه سیاسی بنیاد نهاد که پایان تاریخ را اعلام و تاکید می‌کرد فقط سرمایه‌داری است که می‌تواند در دنیای تنش به حیات ادامه دهد. حتی در این دوران هم ایران حاضر به پذیرش تسلط یک قطب نشد و با گذشت زمان خیلی زود مشخص شد که گرچه بلوک شرق فروریخته اما قرار نیست سرمایه‌داری و مدرنیسم به سبک غربی، سراسر جهان را فرابگیرد و بدون معارض باقی بماند. واکنش جمهوری اسلامی ایران به پایان جنگ سرد و تغییر توازن قوا در جهان چه بود؟ سیاست خارجی ایران، در مسیر تطابق با شرایط جدید، به تدریج با نزدیک شدن به روسیه، چین و هند، کم‌کم به این قدرت‌های بزرگ شخصیت و فرصتی داد تا در برخی موارد بتوانند با یکجانبه‌گرایی غربی به رهبری امریکا تا حدی مقاومت کنند. پافشاری بر سیاست «نه غربی» آیا باعث نشده است که هر گاه دولت‌ها در ایران، چه در دو دهه گذشته و چه حتی در دوران جنگ، زمانی که سعی می‌کنند به سمت راهکاری برای مسائل موجود با غرب بروند، به غرب‌گرایی یا مخالفت با آرمان‌های انقلاب متهم ‌شوند. آیا فکر می‌کنید اجماع کافی در سیاست داخلی برای توازن در سیاست خارجی، در طول این چهار دهه از دست رفته است؟ سیاست خارجی بدون اجماع در سیاست داخلی در هیچ کجای جهان موفق نمی‌شود. در دوره‌های مختلف در ایران، اجماع کافی برای بازنگری در روابط با غرب وجود داشته است و در اکثر مواقع، نیروهای سیاسی از رویکرد دولت در مذاکره و گفت‌وگو حمایت کرده‌اند اما به عنوان فردی که دوره‌ای در سیاست خارجی کشور تا اندازه‌ای نقش داشته‌ام، به‌طور جدی عرض می‌کنم که در اکثریت قریب به اتفاق مواقع، این سیاست داخلی ایران نبوده است که باعث به هم خوردن ترتیبات و برنامه‌های سیاست خارجی شدند، بلکه این غربی‌ها بودند که بازی را به هم می‌زدند. جدیدترین نمونه‌اش همین برجام است. مذاکرات برجام و توافقات آن، با حمایت کامل نظام و افکار عمومی انجام شد، فارغ از همه حواشی که در مورد این پرونده وجود دارد، برجام یک برنامه بود که تا حدی منافع ملی ایران را تامین می‌کرد و در عین حال تقریبا در بین مقام‌های ارشد مسوول کشور هم مخالفتی با آن وجود نداشت. اما کسی تصور نمی‌کرد که در میان ۶ کشور مقابل، یک طرف قدرتمند نه تنها از این توافق خارج شد، بلکه تمام توان و تلاش روزمره خود را برای از بین بردن آن قرار داد. واقعا بسیار سخت بود کسی پیش‌بینی کند که دولت بعدی ایالات متحده امریکا، به این انگیزه که برجام توسط دولت قبلی مذاکره شده است، برای ریشه‌کن کردن آن تلاش کند. این فقط یک نمونه از تلاش‌هایی است که ایران برای مذاکره و نزدیک‌کردن مواضع انجام داده است و با کارشکنی طرف غربی با شکست مواجه شده است. نمونه‌های زیاد دیگری هم وجود دارد. در پاسخ به سوالات قبلی توضیح دادید که رژیم شاه در حال تبدیل به یک رژیم تحصیلدار و رانتیر غرب بود. امریکا تجربه شکست‌خورده در ایران را بعد از انقلاب به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس انتقال داد و ۴۱ سال است که به‌شدت در حال گسترش نفوذ خود در این منطقه است. فکر می‌کنید سرنوشت نهایی این تجربه در کشورهای جنوب خلیج‌فارس هم تجربه‌ای مشابه انقلاب ایران را برای آنها ایجاد می‌کند، یا اینکه ایده امریکا در ایجاد حکومت‌های وابسته در منطقه استمرار پیدا می‌کند؟ اگر به نمونه‌های منطقه بخواهیم نگاه کنیم، باید براساس شواهد و اخبار بررسی کنیم. در عراق که کشوری بازتر است و اخبار و اطلاعات از آن به بیرون مخابره می‌شود، می‌بینیم که مخالفت با نفوذ و کارنامه امریکا در این کشور در خیابان‌ها مشهود است. اما در دیگر کشورهای عربی خلیج‌فارس، چندان اطلاعات و اخباری از افکار عمومی و مخالفت‌ها و انتقادها نسبت به مسائل حاکم بر سیاست خارجی این کشورها به صورت مستند وجود ندارد. به هر حال در تمامی این کشورها یک‌سری خاندان‌های شیوخ و سلاطین، به صورت انحصاری قدرت را در اختیار دارند و با استفاده از درآمدهای کلان نفتی، به نوعی در برابر جهان خارج صحنه‌سازی می‌کنند. برای مثال، در امارات متحده عربی، اگر کمی از ساختار شهری مدرن و ثروتمند دوبی دورتر شوید و به عمق صحرا بروید، با صحنه‌هایی عجیب از فقر و فلاکت کارگرانی مواجه می‌شوید که از خارج از این کشور برای کار به آنجا آمده‌اند. اما به هر حال اعتراض و انتقاد به رویکردهای سیاست خارجی این حکومت‌ها، در سطح روشنفکری، از سوی اندیشمندان و متفکران مستقل جهان عرب، به صورت مستمر ابراز می‌شود. به گمان من، هر چند به دلیل فقدان شواهد مستند، نمی‌توان به صورت قاطع پیش‌بینی کرد اما زمانی که یک حکومت به سمت استقلال و متنوع‌سازی نقاط اتکای سیاست خارجی خود حرکت نکند، قاعدتا به شهادت تاریخ چنین حکومتی در مقابل ناملایمت‌ها و حوادث، آسیب‌پذیرتر است اما اینکه تجربه‌ای مشابه انقلاب ایران در این کشورها رخ دهد، یا اتفاقات دیگری رخ دهد، نمی‌توان پیش‌بینی کرد. در همین کشورها، به‌ویژه در عربستان سعودی شاهد رویکردی هستیم که ایران و انقلاب اسلامی در ایران را به عنوان منشا تنش‌ها و ناامنی‌های منطقه معرفی می‌کند. این نگرانی‌ها از کجا ریشه می‌گیرد و آیا راه‌حلی برای فائق آمدن بر بن‌بستی که در روابط خارجی ایران با کشورهای عربی منطقه بر اساس این تفکر ایجاد شده است، وجود دارد یا نه؟ عربستان سعودی، از سال ۱۹۷۹ به بعد، جریان افراطی و بنیادگرایی وهابی خود را زیر چتری از ادعای تهدیدات ایران مخفی کرده‌ بود. سعودی‌ها به شکل بسیار ظریفی با تقسیم‌بندی جهان اسلام به جبهه تهران و جبهه ریاض، در مقابل کشورهای خارجی ادعا می‌کردند که جریان‌های افراطی و تندرو از تهران نشات می‌گیرد و جریان‌های ارشادی و مبتنی بر فرهنگ، تمدن و قدرت نرم اسلامی از ریاض سرچشمه می‌گیرند. در قالب این استراتژی سعودی‌ها و جریان وهابیت افراطی، مبلغان و مدرسه‌های خود را در سراسر جهان ایجاد کرده‌ و باعث شده ‌بودند که تردیدها و بدبینی‌ها نسبت به سیاست خارجی ایران بین بسیاری از کشورهای جهان گسترش پیدا کند. این سیاست سعودی تا مدتی بسیار موفق بود. بسیاری از کشورهای جهان درهای خود را به روی دلارهای نفتی سعودی در کنار ائمه جماعت، مفتی‌ها و معلمان مدارس مذهبی عربستان باز گذاشته ‌بودند و با تردید و بدبینی، ایران را تحت‌نظر داشتند. تا ۲۲ سال بعد از انقلاب اسلامی در ایران هم چندان نفس کاذب این استراتژی عربستان برای کشورهای جهان مشخص نشده‌ بود. اما بعد از وقایع تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بود که مشخص شد تا آن روز چقدر بر نقش مخرب تفکرات افراطی صادراتی از سوی عربستان در اقصی‌نقاط جهان سرپوش گذاشته ‌شده است و تا چه اندازه تهدید تفکرات وهابی نادیده گرفته ‌شده بود. اما فروریختن برج‌های دوقلوی تجارت جهانی نیویورک که از میان ۱۹ تروریست مجری آن، ۱۵ نفر تبعه عربستان سعودی بودند، باعث شد کل جهان ناگهان در مقابل این واقعیت قرار گیرد که ریاض منبع تفکرات افراطی و تروریستی در جهان است. از سال ۲۰۰۱ تاکنون، عربستان سعودی و متحدانش به دنبال مدیریت خسارات ناشی از این واکنش جهانی هستند. تلاش و سرمایه‌گذاری بسیاری از سوی ریاض انجام می‌شود تا تقسیم‌بندی قبل از ۱۱ سپتامبر و این تصور خلاف واقع که تهران منشا صدور اسلام‌گرایی افراطی است، احیا شود و ریاض به عنوان نماینده اسلام صلح‌طلب و علاقه‌مند به همزیستی با جهان غرب معرفی شود. تصور من این است که کسی دیگر این تبلیغات سعودی‌ها را باور نخواهد کرد. ترور فجیع جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی مقیم امریکا درون کنسولگری عربستان در استانبول، نشان داد که اصولا این شیوه از رفتار وحشیانه در حاکمیت عربستان نهادینه شده است و خشونت و افراطی‌گری، مختص گروه‌هایی مانند القاعده و داعش نیست، بلکه مقام‌های رسمی عربستان هم اصولا به چنین رفتارهایی عادت دارند. گروهی از کارشناسان، برجام را به عنوان بلوغ سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران توصیف می‌کردند و نشان از یک نقطه‌عطف در دیپلماسی تهران می‌دانستند. تصور می‌کنید آیا مشکلاتی که در اجرای این توافق ایجاد شده است و شکست احتمالی آن ممکن است سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را به سمت انزواگرایی و عدم تمایل به تعامل با کشورهای خارجی به ویژه غرب هدایت کند؟ نخست اینکه به اعتقاد من نمی‌توان گفت برجام تنها قله یا بزرگ‌ترین دستاورد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. برای مثال مذاکراتی که برای پذیرش قطعنامه ۵۹۸ انجام شد، بسیار وسیع‌تر و گسترده‌تر از مذاکرات برجام بود و از حمایت بسیار وسیع افکار عمومی برخوردار شد. برای تک‌تک کشورهایی که جمهوری اسلامی ایران از زمان انقلاب تاکنون با آنها رابطه برقرار کرده است، خون دل‌ها خورده شده است. سال‌ها و سال‌ها برای روابط با تک‌تک کشورهایی که رابطه خوبی با ایران دارند تلاش شده است. مرحوم کیومرث صابری فومنی، سال‌ها پیش در مجله گل‌آقا به شوخی از تلاش وزیر خارجه برای گشتن با ذره‌بین در نقشه و با تلسکوپ از هواپیما برای یافتن کشورهای جدیدی برای دیپلماسی و روابط خارجی یاد کرده‌ بود. این واقعا یک استراتژی موفق از سوی جمهوری اسلامی ایران بود که در بسیاری از نهادهای جهانی و سازمان‌های بین‌المللی به کمک منافع ملی و سیاست خارجی ایران آمده است. شاید بتوان گفت که به بخشی از این روابطی که با سخت‌کوشی به دست آمده‌ بود در دولت کنونی کم‌توجهی شده است. باید بدانیم که در بسیاری از نهادهای بین‌المللی، آرای کشورهای جهان برابر است و تناسبی با قدرت نظامی یا توان اقتصادی و سیاسی آنها در جهان ندارد و گهگاه رای یک کشور فقیر آفریقایی به همان اندازه ارزشمند است که رای امریکا یا روسیه تاثیرگذار است. گاهی همین یک رای‌های قاره آفریقا و امریکای لاتین می‌تواند یک پرونده یا یک قطعنامه را به نفع ایران تغییر دهد. برجام، ظرفیت محدودی داشت. این توافق یک عهدنامه یا پیمان بین‌المللی نبود و تمامیت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را هم نباید به سرنوشت آن گره زد. برجام، یک برنامه با اهداف مشخص بود که البته زحمت بسیار زیادی برای به نتیجه رسیدن آن کشیده ‌شد. ما از بخشی از منافع و ظرفیت‌های توافق این برنامه استفاده کرده‌ایم و شاید در آینده هم بتوانیم از آن بهره ببریم. به گمان من، جمهوری اسلامی ایران نه براساس سابقه و نه براساس راهبرد، هیچگاه طرفی نبوده است که از یک برنامه بین‌المللی یا توافق چندجانبه، به صورت یکجانبه بیرون بیاید. یکی از ویژگی‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران این است که به خوش‌عهدی مشهور است و به تعهداتش پایبند است. به گمان من، اعتماد به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، چه در داخل و چه در خارج از کشور باید ترمیم و نشان داده ‌شود که رویکرد اخلاقی، مستقل و متعهد ایران حفظ می‌شود. امروز بعد از چهار دهه، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با موانع و چالش‌های بسیاری مواجه شده است و حجم فشارهای امریکا باعث دردسرهای زیادی برای ایران شده است. به اعتقاد شما آیا ظرفیت کافی در ساختار سیاست خارجی کشور برای پویایی بیشتر و گسترش روابط بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران با وجود این چالش‌ها وجود دارد؟ به نظر من، اگر تلاش و به اندازه کافی کار کنیم، جای گسترش و توسعه ظرفیت‌های سیاست خارجی وجود دارد. به گمان من دستگاه سیاست خارجی باید عملکرد سفرا را تقویت کند. سفرا و نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در سراسر جهان باید فعالیت‌ها و تلاش‌های خود را گسترش دهند، مصاحبه‌ها، رایزنی‌ها و حضور در مجامع و اماکن کشورهای محل نمایندگی باید گسترش پیدا کند. به اعتقاد من، برخی سفرای ما تصور می‌کنند که با یک یا چند توییت و پیام در شبکه‌های اجتماعی، مسوولیت خود را انجام داده‌اند. اما واقعیت این است که سفرای ایران باید در خیابان‌های محل ماموریت حضور داشته ‌باشند، در وزارتخانه‌ها، پارلمان‌ها، موسسات، شرکت‌ها، دانشگاه‌ها و حتی مدارس محل ماموریت خود به معرفی ایران و ظرفیت‌ها و توانایی‌های ایران بپردازند. مسیر موفقیت سیاست خارجی از تلاش بیشتر و پشتکار بیشتر می‌گذرد.

more_vert تقی‌زاده؛ نیم قرن بعد...

ادامه مطلب

closeتقی‌زاده؛ نیم قرن بعد...

حمیدرضا محمدی«سیدحسن تقی‌زاده»، بی‌شک یکی از برجسته‌ترین اندیشمندان و سیاستمداران ایرانِ معاصر است؛ او که هم در سیاست فعالیت می‌کرد و هم قلم در دست داشت و در حوزه‌های مختلف از تاریخ و اسطوره تا ادبیات و فلسفه می‌نوشت.

more_vert طلال اسد؛ متفکر برجسته جهان عرب و متاثر از اندیشه‌های نیچه و فوکو

ادامه مطلب

closeطلال اسد؛ متفکر برجسته جهان عرب و متاثر از اندیشه‌های نیچه و فوکو

 طلال اسد از جمله اساتید برجسته انسان‌شناسی دنیای معاصر به شمار می‌آید که در مرکز دانش‌آموختگان دانشگاه نیویورک در حال تدریس است. وی که از متاثران مکتب بزرگانی چون میشل فوکو و فردریش نیچه محسوب می‌شود، تلاش‌های بی‌شماری در جهت تبیین مفهوم دین و حکومت دینی انجام داد.  

more_vert نگاهی به جایگاه ژئوپلتیک یمن

ادامه مطلب

closeنگاهی به جایگاه ژئوپلتیک یمن

موقعیت ژئوپلیتیک ویژه یمن، در اختیار داشتن گذرگاه‌های استراتژیک دریایی و وجود منابع نفتی و گازی گسترده در این کشور سبب افزایش اهمیت یمن در معادلات قدرت منطقه‌ای و جهانی شده به گونه ای که چشم طمع قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی را به این کشور دوخته شده است. یمن کشوری عربی در جنوب غربی آسیا و در جنوب عربستان است. این کشور از دیرباز به دلیل واقع شدن در موقعیتی ژئوپلتیک از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است. این کشور در میان دو دریای مهم قرار دارد که اهمیت استراتژیکی ویژه‌ای به آن داده است. یمن جنوبی در بخش شمال غربی و شمال شرقی «باب المندب» قرار گرفته و این تنگه بین دریای سرخ و اقیانوس هند واقع شده و نزدیک‌ترین آبراه بین شرق و غرب می‌باشد. واقع شدن یمن بین دریای سرخ و اقیانوس هند این کشور را نزدیک‌ترین آبراه بین شرق و غرب کرده است. اهمیت یمن تنها به علت تنگه باب المندب نیست و عوامل دیگری نیز این سرزمین را استراتژیک کرده است. نزدیکی این کشور به شاخ شرقی آفریقا یکی از عوامل تاثیرگذار است. دارا بودن سواحل طولانی در دریای سرخ و دریای عرب و به تبع آن وجود بنادر مهمی مانند عدن و حدید به اهمیت استراتژیکی یمن افزوده و این کشور با دارا بودن سواحل طولانی در دریای سرخ و دریای عرب می‌تواند برای سرمایه‌گذاری جذاب باشد. اهمیت ژئوپلتیک یمن و تنگه باب المندب تارنمای مرکز پژوهش‌ها و مشورت‌های «لبنان» نوشت: جایگاه راهبردی یمن سبب شده است این کشور به محور تنش‌ها تبدیل شود. یمن در جنوب عربستان واقع شده است. در جنوب این کشور هم خلیج عدن و دریای العرب قرار دارد. در شرق یمن هم کشور عمان قرار دارد. در غرب این کشور هم دریای سرخ واقع شده است. یمن یکی از راهبردی‌ترین تنگه‌های آبی جهان را در اختیار دارد و این سبب شده است که یمن از جایگاه ژئوپلتیک و راهبردی برخوردار باشد. این تنگه اقیانوس هند و دریای مدیترانه را از طریق دریای سرخ و کانال سوئز به هم ارتباط می‌دهد. قرار داشتن جزایری مانند کاماران، حنیش، میون و سقطری در آب‌های منطقه‌ای یمن در امتداد دریای عرب، خلیج عدن و دریای سرخ هم جایگاه راهبردی یمن را دوچندن کرده است. جایگاه راهبردی و مهم یمن سبب شده است که این کشور به میدان تنش‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شود و کسی که بتواند در این کشور نفوذ داشته باشد می‌تواند به یک بازیگر اساسی در منطقه تبدیل شود و قدرت کنترل یکی از مهمترین گذرگاه‌های آبی دنیا را که بخش گسترده‌ای از صادرات و واردات نفتی و تجاری جهان از طریق آن صورت می‌گیرد در اختیار داشته باشد. به نوشته تارنمای «الخلیج اونلاین» امارات، ارتباط تنگه باب المندب با کانال سوئز سبب شده است فرصتی برای تبدیل یمن و بندرهای آن به ویژه بندر عدن به محل تزانزیت کشتی‌ها و سوخت‌گیری‌ها فراهم شود و این مناطق می‌توانند به مرکز تجاری تبدیل شوند که منطقه را به جهان ارتباط می‌دهند. توجه کشورهای قدرتمند جهان و منطقه به تنگه باب المندب و تلاش آنها برای در اختیار گرفتن کنترل این منطقه راهبردی سبب شده است که این تنگه به میدان تسویه حساب کشورها تبدیل شود. همچنین به نوشته تارنمای الخلیج آنلاین، «هشام البکیری» پژوهشگر مسائل اقتصادی گفت اگر نظام یمن بتواند به خوبی امور تنگه باب المندب را مدیریت کند، این تنگه فرصت‌ سرمایه‌گذاری‌های بزرگی را برای یمن فراهم می‌کند و سرمایه‌گذارن بسیاری با میلیاردها دلار راهی این منطقه خواهند شد و ده‌ها هزار فرصت‌کاری برای یمنی‌ها فراهم خواهد شد و در این منطقه با جذب سرمایه‌ها زیرساخت‌های جذابی برپا خواهد شد. تارنمای مرکز عربی «الدیمقراطی» مصر نیز نوشت: در بیشتر موارد رسانه‌های غربی در گزارش‌های خود از اندک بودن تولید انرژی در یمن سخن به میان می‌آورند اما واقعیت چیز دیگری است. این کشور دارای منابع نفتی و گازی بسیاری است. دولت‌های سابق آمریکا از زمان‌های گذشته اهمیت یمن و ذخایر انرژی آن را درک می‌کردند. در گزارش سری «استفان سیش» سفیر سابق آمریکا در یمن که سایت «ویکیلیس» هم آن را منتشر کرده آمده است استان‌های شبوه، مارب و جوف دارای مقدار بسیاری ذخایر گازی هستند و گزارش‌های بیولوژی شرکت «یو إس جی إس» هم نشان می‌دهد که یمن دارای ذخایر هنگفت و بی‌نظیر نفتی در منطقه است. به نوشته تارنمای الخلیج آنلاین، «احمد حمیدان» تحلیلگر مسائل سیاسی گفت یمن در طول تاریخ به دلیل اینکه نقطه اتصال قاره آفریقا و آسیا بوده آزار و اذیت‌های فراوانی دیده است و استعمارگران همیشه چشم طمع به این کشور دوخته‌اند و کشورهای جهان از بنادر این کشور به ویژه عدن برای ترانزیت سوخت استفاده کرده‌اند. هر یک از کشورها به بهانه حمایت از تنگه باب المندب که گذرگاه مهم تجاری جهانی است در امور این کشور دخالت می‌کنند. در همین پیوند تارنمای «الثورة» یمن در گزارشی به قلم «احمد الحبیشی» نوشت: تنگه باب المندب یکی از مهمترین تنگه‌های آبی جهان است. این تنگه یکی از مهمترین مسیر تجارت دریایی شرق با غرب به شمار می‌رود و روزانه حدود ۶ میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور می‌کند. سالیانه حدود ۴۰ هزار کشتی از این تنگه عبور می کند. حدود ۱۰ درصد از کشتی‌های نفتکش از این تنگه به دیگر نقط جهان روانه می‌شوند. این موضوع سبب شده است که این تنگه اهمیت راهبردی و اقتصادی داشته باشد و زمینه را برای گسترش روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی یمن با دیگر کشورها فراهم کند. همچنین یمن دارای جزایر بسیاری است که دارای جایگاه راهبردی هستند. وجود این جزایر در یمن سبب شده است که جایگاه دریایی یمن دارای اهمیت راهبردی باشد. با نگاهی به نقشه یمن مشخص می‌شود که این کشور یکی از بزرگترین گذرگاه‌های منطقه است. در اختیار داشتن تنگه باب المندب، بندرهایی در آب‌های منطقه‌ای در امتداد دریای العرب، خلیج عدن و دریایی سرخ سبب شده است که قدرت یمن برای کنترل گذرگاه های حیاتی تقویت شود. تنگه باب المندب از زمان گشایش کانال سوئز در سال ۱۸۶۹ میلادی اهمیت راهبردی کسب کرده است و موقعیت جغرافیایی یمن سبب شده است این کشور مدیریت تنگه باب المندب را در اختیار داشته باشد. این موضوع به طور آشکار بیانگر اهمیت این منطقه برای کشورهای بزرگ جهان و منطقه به شمار می‌رود. این موضوع سبب شده است که این کشورها تلاش کنند در یمن نقش سیاسی، امنیتی و نظامی بازی کنند و در امور این کشور دخالت کنند و تلاش کنند امور را بر پایه منافع خود پیش برند. یمنی‌ها پس از انقلاب ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴ اعلام کردند طرح آزادی یمن از هرگونه قیمومیت منطقه‌ای و بین‌المللی را می‌پذیرند و برای ایجاد کشوری ملی و مستقل و پاکسازی یمن از نفوذ خارجی و مراکز فساد تلاش می‌کنند. آمریکا به این موضوع پی برد که انقلاب مردم یمن منافع این کشور را در یمن تهدید می‌کند. از این رو، این کشور تلاش کرد با حمایت از عربستان برای حمله به یمن این کشور را به اردوگاه آمریکا و عربستان برگرداند. این کشور از عربستان و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس خواست با حمله نظامی به یمن و اشغال این کشور وارد عمل شود. در این راستا آمریکا از این کشورها همه گونه حمایت نظامی و لجستیکی و سیاسی هم به عمل آورد. با این وجود می‌توان گفت حمله به یمن با هدف بازگشت «عبدربه منصور هادی» به قدرت نبود بلکه کشورهای ائتلاف حمله به یمن با این اقدام خواسته‌اند یمن را زیر کنترل خود داشته باشند و با چپاول ثروت‌های این کشور و سوء استفاده از جایگاه راهبردی آن برای پیش برد منافع خود استفاده کنند. اهمیت یمن برای کشورهای عربی روزنامه «الخلیج» امارات به نقل از «مریم سلطان لوتاه» استاد علوم سیاسی دانشگاه امارات نوشت: یمن با مساحت جغرافیایی و جمعیت بشری آن عمق و امتداد امنیتی و سیاسی کشورهای عربی خلیج فارس به شمار می‌رود. وجود این کشور در همسایگی عربستان سبب شده است که این کشور از نظر سیاسی برای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و جهان عرب اهمیت داشته باشد. هر گونه تنش امنیتی و بی‌ثباتی یمن بر روی امنیت و ثبات عربستان و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تاثیر خواهد داشت. وجود باب المندب هم سبب شده است که یمن دارای اهمیت راهبردی باشد. به نوشته روزنامه الخلیج، «حمد بن صرای» استاد تاریخ دانشگاه امارات هم گفت، یمن در طول تاریخ دارای اهمیت راهبردی برای منطقه بوده است. این کشور مهمترین تنگه را در اختیار دارد و کشورهای بیگانه به این تنگه چشم طمع دوخته‌اند. کسی که یمن و جزیره سقطری را در اختیار داشته باشد می‌تواند خطوط دریانوردی جهان را در کنترل داشته باشد. یمن گلوگاه شبه حزیره عرب به شمار می‌رود و کسی که کنترل این کشور را در اختیار داشته باشد به راحتی می‌تواند کنترل دیگر کشورهای منطقه را در اختیار داشته باشد. الخلیج به نقل از «حسن النابود» استاد تاریخ دانشگام امارات نیز نوشت: یمن در طول تاریخ گذرگاهی برای جزیره العرب بوده است. همه استعمارگرانی که برای رسیدن به خلیج فارس تلاش کردند پیش از رسیدن به این هدف تلاش کردند یمن و به ویژه عدن را در اختیار داشته باشند و پس ازآن ناوگان‌ خود را راهی خلیج فارس کنند.

more_vert قالب پاورپوینت سردار سلیمانی سردار دلها

ادامه مطلب

closeقالب پاورپوینت سردار سلیمانی سردار دلها

سردار شهید قاسم سلیمانی، در ۱۲ سالگی، پس از پایان تحصیلات دوره ابتدایی، زادگاه خود را ترک کرد و مشغول به کار بنایی در کرمان شد و چندی بعد نیز به عنوان پیمانکار در سازمان آب مشغول به کار شد و در همان سال‌ها نیز فعالیت‌های انقلابی خود را آغاز کرد وی پس از پیروزی انقلاب، به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد. او در ابتدای جنگ فرماندهی دو گردان از نیروهای کرمانی را برعهده داشت تا اینکه با پیشنهاد شفاهی سردار شهید حسن باقری، تیپ جدیدی از نیروهای کرمان را تشکیل داد که اندکی بعد در زمستان سال ۶۱ به لشکر ۴۱ ثارالله ارتقا یافت که شامل نیروهایی از کرمان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان می‌شد. وی در طول دوران دفاع مقدس، با لشکر تحت‌ امر خود در عملیات‌های زیادی از جمله، والفجر ۸، کربلای ۴، کربلای ۵ و تک شلمچه حضور موثر داشت.   لشکر ۴۱ ثارالله را باید جزو لشکرهای خط شکن سپاه در سال‌های دفاع مقدس نامید که نیروهای آن نقش بسزایی در عملیات‌های بزرگی مثل والفجر۸، کربلای۵ و... داشتند. اگر برای بسیاری از همرزمان قاسم سلیمانی، جنگ در تابستان سال ۶۷ به پایان رسید، ولی برای او آغاز دوران جدیدی در میادین نبرد بود. وی به واسطه حضور در مرزهای شرقی و سابقه مبارزه با اشرا و باندهای مواد مخدر در مرزهای ایران و افغانستان، در سال ۱۳۷۶ از سوی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، فرماندهی کل قوا از کرمان به تهران فراخوانده و مسئولیت نیروی قدس سپاه به او سپرده شد.   از جمله نقاط درخشان فرماندهی سردار سلیمانی بر نیروی قدس، تقویت حزب‌الله لبنان و گروه‌های مبارز فلسطینی بود که نمود عینی آن را در نبردهای متعددی ازجمله جنگ ۳۳روزه حزب‌الله لبنان و رژیم صهیونیستی و پیروزی مبارزان فلسطینی در جنگ ۲۲ روزه غزه علیه ارتش مجهز اسرائیل دیدیم.   در واقع قاسم سلیمانی توانسته بود استراتژی جمهوری اسلامی یعنی کمک به گروه های مبارز علیه اسرائیل را به خوبی دنبال کرده و هر روز در این مسیر گام های دیگری بردارد. قاسم سلیمانی در سال ۱۳۸۹ با حکم حضرت آیت‌الله خامنه‌ای فرمانده معظم کل قوا با یک درجه ارتقا به درجه سرلشکری نائل آمد اما هنوز هم در افکار عمومی همه او را «حاج قاسم» می‌خوانند. اما این پایان ماجرا نبود. با توطئه جدید غرب و پشتیبانی مالی کشورهایی مانند عربستان سعودی، که به شکل‌گیری گروهک‌های تروریستی تکفیری اعم از داعش و جبهه‌النصرة در منطقه انجامید، قاسم سلیمانی ماموریتی تازه یافت و آن هم مقابله با این تهدیدات در دو کشور عراق و سوریه بود.   سلیمانی در عراق «حشد الشعبی» و در سوریه «بسیج مردمی» (قوات دفاع وطنی) را شکل داد و با کمک آنها و هدایت و مشاوره نیروی قدس سپاه، طی ۶ سال، بساط تروریست‌ها در این دو کشور تقریبا جمع شد. در واقع باید این طور گفت که او و نیروهایش که با درخواست رسمی دولت‌های سوریه و عراق، به این دو کشور رفتند، مانع سقوط دمشق و بغداد شدند و هم او بود که با سفر به مسکو، نقش بسزایی در همراه کردن روسیه و پوتین برای ورود به میدان نبرد سوریه داشت. شاید یکی از اهداف اصلی دشمنان برای سقوط سوریه، قطع کردن ارتباط ایران و حزب‌الله لبنان بود ولی با شکست داعش و نقش آفرینی نیروی قدس در سوریه و عراق، یک حلقه مستحکم به نام حلقه مقاومت تشکیل شد و زنجیره ایران، عراق، سوریه و لبنان و فلسطین را به هم متصل کرد.   جای تردید نیست که این موضوع خلاف خواست آمریکا و اسرائیل است ولی با فرماندهی «قاسم سلیمانی» در عمق میدان و تشکیل بسیج مردمی در سوریه و عراق این موضوع به واقعیت بدل گشت و اتحادی از جنس پاسداران، فاطمیون، زینبیون، حیدریون و... ایجاد کرد. نقش بی‌بدیل سردار سلیمانی در مدیریت منطقه و مقابله با دشمنان، القابی چون «شبح فرمانده»، «قدرتمندترین فرد خاورمیانه» و «کابوس اسرائیل» را از سوی آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها، برای او به دنبال داشته است. حضور موثر حاج قاسم در صحنه مبارزه با داعش و شکست این توطئه‌ صهیونیستی در منطقه باعث شد تا در اسفندماه ۱۳۹۷ نشان ذوالفقار بعنوان عالی‌ترین نشان نظامی ایران از سوی فرمانده معظم کل قوا به سردار سلیمانی اهدا شود. سرانجام این فرمانده خستگی‌ناپذیر جبهه‌های حق علیه باطل سحرگاه (۱۳ دی‌ماه) در حمله بالگردهای آمریکایی به خودروی حامل وی در اطراف فرودگاه بغداد، شهد شیرین شهادت را سر کشید و به یاران شهیدش پیوست بانک مقالات ایران پاورپوینت سردار دلها را به یاد شهید سرافراز حاج قاسم سلیمانی تقدیم می نماید برای دریافت این پاورپوینت می توانید از لینک زیر استفاده نمائید

more_vert اینترنت چقدر برای اقتصاد مهم است؟

ادامه مطلب

closeاینترنت چقدر برای اقتصاد مهم است؟

جمیل مفاخریتجربه اخیر نشان داد که با قطع اینترنت، بسیاری از خدمات از دسترس مشتریان و صاحبان مشاغل خارج شده و شرکت‌های مبتنی بر اینترنت، همچون انواع تاکسی‌های اینترنتی، انواع سایت‌های فعال در حوزه آگهی کالا، بسیاری از فروشگاه‌های اینترنتی و... توانایی پاسخ­گویی به مشتریان خود را نخواهند داشت. به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، یکی از مواردی که در روزهای اخیر توجه­‌ها را به خود جلب نموده جایگاه اینترنت در اقتصاد کشور و به ویژه میزان خسارت‌های احتمالی ناشی از قطع آن بود. تجربه اخیر نشان داد که با قطع اینترنت، بسیاری از خدمات از دسترس مشتریان و صاحبان مشاغل خارج می‌شود. بسیاری از شرکت‌های مبتنی بر اینترنت، همچون انواع تاکسی‌های اینترنتی، انواع سایت‌های فعال در حوزه آگهی کالا، بسیاری از فروشگاه‌های اینترنتی و... توانایی پاسخ­گویی به مشتریان خود را نخواهند داشت و در حوزه کسب و کارهای خُرد نیز بسیاری از افراد که فعالیت فروش، تبلیغ و جذب مشتری را از طریق اپ‌ها و شبکه­‌های اجتماعی انجام می­‌دهند، متضرر می‌شوند. دگرگونی زندگی و اقتصاد در انقلاب صنعتی چهارم در سال‌­های اخیر با رشد استفاده از اینترنت و شبکه­‌های موبایل و دیتا تحول اساسی در ارائه خدمات، کسب و کار و فضای اقتصادی جهان ایجاد شده است. شبکه‌­های نت و وب توانسته‌­اند، انقلاب اطلاعاتی را در حوزه­‌های مختلف ایجاد کنند و نوعی انقلاب صنعتی را در عرصه دیجیتال و اطلاعات رقم بزنند. در ایران نیز، به ویژه طی یک دهه گذشته یافتن مسکن، وسایل مورد نیاز، فروش کالاها بسیار آسانتر از گذشته شده است. می­‌توان به آسانی در خانه بود و از سایت دیوار وسایل مورد نیاز را دید، پسندید و خرید؛ امروزه، بدون هیچ نوع جابجایی فیزیکی قابل توجهی کالای خریداری شده به دست مشتری می‌رسد؛ در حین خرید می­‌توان از آپ­‌های مختلف استفاده نمود و کار نقل و انتقال بانکی را انجام داد. رخ دادن چنین اتفاقی به مدد شبکه‌­ای از معاملات و خدمات اینترنتی که در دنیای سایبرنتیک و جهان اینترنت معنی پیدا نموده‌­، امکان پذیر گشته است. درواقع، در دنیای امروز اقتصاد دیجیتال و یا به تعبیر «کلاس آشوب» انقلاب صنعتی چهارم این شبکه اقتصادی پیشرفته را ایجاد نموده که فرد می­‌تواند با بهرمندی از فناوری اطلاعاتی مدرن به تمام کالاها و خدمات دسترسی داشته باشد. انقلاب صنعتی چهارم، پیشرفت در رباتیک و اتوماسیون، هوش مصنوعی، فناوری نانو و زیست فناوری، اینترنت اشیاء، وسایل خودکار، فناوری­‌های عصبی، ویرایش ژنی و...ایجاد نموده و سوخت­‌رسان این انقلاب است. این انقلاب عملکرد اقتصاد مدرن را به صورت ریشه‌­ای متحول نموده و بر شکل مشاغل، ماهیت کار، مدل­‌های عملیاتی کسب و کار، و اهمیت مصرف کننده و حتی نیاز به تغییر در نحوه محاسبه تولید ناخالص داخلی (GDP) را سبب شده است. انقلاب دیجیتال تمام متغیرهای کلان اقتصادی را که می­‌توان فکر کرد مانند سرمایه­‌گذاری، مصرف، اشتغال، تجارت، رکود و غیره تحت تاثیر قرار داده است. اقتصاد دیجیتال را می­‌توان «انجام فعالیت­‌های اقتصادی و اجتماعی بر بستر فناوری اطلاعات و ارتباطات» تعریف کرد؛ که در این اقتصاد نوین، شبکه‌­سازی دیجیتالی و توسعه زیرساخت­‌های ارتباطی، بستری جهانی فراهم می­‌آورد که در آن افراد و سازمان­‌ها با تجهیزات به راهبردها به تعامل با یکدیگر، برقراری ارتباط، انجام فعالیت­‌های اقتصادی، همکاری و جستجوی اطلاعات بپردازند. در اقتصاد دیجیتال ارتباطات و تعاملات در حوزه اینترنت و فناوری­‌های دیجیتال بسیار مهم است و این سیستم‌­های ارتباطی تاثیر بسیار زیادی بر ساخت، تولید و ارایه خدمات می­‌گذارند. در این اقتصاد، فضای کسب و کار تغییر می‌­کند و فناوری جایگزین حضور فیزیکی می‌شود، ارایه خدمات به مشتریان غیرحضوری بوده و تخصص در کاربرد آن حرف اول را می­‌زند. سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی چقدر است؟ اقتصاد دیجیتال و فعالیت در این حوزه یکی از مهم­ترین بخش­‌های سوددهی و سرمایه‌­گذاری است، فقط با نگاهی به آمار پنج شرکت برتر در لیست فورچون در سال ۲۰۱۸ اهمیت این بعد از اقتصاد بسیار بیشتر نمایان می‌­شود. رتبه یک تا پنج لیست به شرکت­‌های اختصاص دارد که در حوزه دیجیتال و اطلاعات فعالیت دارند: ۱- شرکت اپل با ارزش ۹۲۱ میلیارد دلار؛ ۲- آمازون با ارزش ۷۶۵ میلیارد دلار؛ ۳-گوگل با ارزش ۷۵۰ میلیارد دلار؛ ۴- مایکروسافت با ارزش ۷۴۶ میلیارد دلار؛ ۵- و فیسبوک با ارزش ۵۳۱ میلیارد دلار می­‌باشد و این در حالی است که گردش مالی این پنج غول در حدود ۲/۲ ترلیون دلار برآورد شده است. واقعیت این است که تجارت الکترونیک امروزه یکی از مهمترین حوزه­‌های برنامه‌­ریزی کشورها می‌­باشد و موفقیت در استفاده از آن می‌­تواند میزان تولید ناخالص ملی را افزایش داده و سبب ایجاد رونق کارآفرینی، اشتغال و درآمدزایی گردد. ۱۳/۵ درصد از تولید ناخالص داخلی مالزی سهم فعالیت در حوزه اقتصاد دیجیتال می­‌باشد و این کشور در سند چشم انداز توسعه خود قصد دارد این مقدار را به ۱۸ درصد برساند. این مقدار برای کشور کره جنوبی در سال ۲۰۱۶، ۱۰/۷۰ درصد از تولید ناخالص داخلی است. برای کشور ایرلند ۶/۹۹ است و سوئد ۶/۸۲ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را در حوزه ICT به دست می‌­آورد. برای کشور آمریکا مقدار ICT در تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۱۶، ۵/۸۹ بوده است. همچنین، در سال ۲۰۱۶ سهم ICT در تولید ناخالص داخلی ایران ۴/۴۰ بود. اهمیت اقتصاد دیجیتال و بسترهای آن به قدری مهم است که بر اساس گزارش سازمان جهانی اطلاعات و تکنولوژی آمریکا ۶ درصد از تولید ناخالص داخلی کشورهای جهان از طریق تکنولوژی، فناوری و ICT تامین می­‌شود و مقدار آن ۵/۴ تریلیون دلار است. سهم اقتصاد اینترنتی در تولید ناخالص داخلی کشورهای عضو جی ۲۰، ۵.۳است. این آمارها نشان دهنده اهمیت اقتصاد دیجیتال در اقتصاد امروز و در حوزه کلان اقتصادی است. پهنای باند و رونق اقتصاد دیجیتال از مهمترین نکات در رونق اقتصاد دیجیتال اینترنت، دسترسی به پهنای باند و برخورداری از پارک­‌های علم و فناوری است. کشور مالزی برای توسعه اقتصاد دیجیتال خود و افزایش سهم آن در تولید ناخالص داخلی یک سوم از سهم یارانه‌­ها را به مخابرات این کشور اختصاص داده، مالزی ۳/۲ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را در حوزه پهنای باند استفاده نموده، اندونزی ۲/۲و ویتنام ۲/۳ از تولید ناخالص داخلی را به گسترش پهنای باند اختصاص داده­‌اند. آلمان که بیشترین رشد اقتصادی را در سال­‌های اخیر در میان کشورهای اتحادیه اروپا دارد؛ برای بهبود تجارت دیجیتال خود و افزایش پهنای باند تشکلی با نام «اتحاد شبکه برای آلمان دیجیتال» تشکیل داده است و اولین کار این تشکل رساندن پهنای باند به ۵۰ مگابایت بر ثانیه تا ۲۰۱۸ بوده است. همچنین، کشور آلمان و مالزی و عربستان به دنبال احداث و ایجاد پارک‌­های علم و فناوری هستند و دسترسی به پهنای باند، آموزش و ارائه کمک­‌ها و معافیت­‌های مالیاتی برای شرکت­‌های کوچک از اهداف این کشورها است. عربستان سعودی در سند «برنامه تحول ملی ۲۰۲۰» خود بر استفاده از حوزه دیجیتال در ارتقای اثربخشی و کارایی آموزش، گردشگری، سلامت، حمل و نقل و ... تاکید دارد و به دنبال تاسیس شرکت­‌های دارای تکنولوژی‌­های نوظهور است. ایران نیز در سال­‌های اخیر برنامه‌­هایی را در این زمینه اجرا نموده است. در اولین ماده بخش ۱۳ برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران که در تاریخ ۱۴ اسفند ماه سال ۱۳۹۵ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده، به وزارت فناوری ارتباطات و اطلاعات اجازه داده شده است که نسبت به افزایش پهنای باند عبوری (ترانزیت) از کشور به ۳۰ ترابیت بر ثانیه اقدام کند. لازم به ذکر است که این مقدار در سال ۲۰۱۶، ۱۷/۸ مگابایت بر ثانیه بوده است. همانطور که مشاهده می‌شود میانگین ایران حتی از کشور عربستان با حداکثر ۳۳ مگابایت بر ثانیه کمتر است. سخن پایانی به طور کل می‌توان گفت که اقتصاد دیجیتال با ساخت یک اقتصاد جهانی فرصت یکپارچه کردن نیازهای برآورد نشده چند میلیارد نفر را در اقتصاد جهانی فراهم می­سازد و نیازهای اضافه­‌تری را برای محصولات و خدمات موجود، از طریق توانمندسازی و اتصال افراد و جوامع در سراسر جهان به یکدیگر، به پیش می‌راند. همچنین، این اقتصاد می­‌تواند در حوزه محیط زیست مفید باشد. دولت الکترونیک یکی از پیامدهایش کاهش حضور مردم در خیابان و کاهش مصرف سوخت­ است و همزمان حجم ترافیک کم­تر می­‌گردد. اپ‌های پرداخت الکترونیک حجم زیادی از نیاز به کاغذ را کاهش می­‌دهد و کتاب‌های دیجیتال و فروشگاه‌های دیجیتال نیز می‌­توانند همین تاثیر را داشته باشند. اقتصاد دیجیتال می­‌تواند کارآفرینی و بهرمندی همگانی از امکانات و اطلاعات را فراهم نماید و دسترسی به اطلاعات در حوزه‌­های مختلف را تسهیل گرداند. فضای رقابتی جهانی در اختیار همگان قرار دهد. این توانایی­‌ها و تاثیرها باعث می­‌شود، اقتصاد دیجیتال تاثیری شگرف بر فرایند کسب و کار و اشتغال در آینده بگذارد و استقبال از آن از یک طرف به فراهم کردن زیرساخت‌های لازم و از جمله پهنای باند مناسب و از طرف دیگر به آموزش و ایجاد امنیت در این فضای انتقال اطلاعات است. آموزش و امنیت از مهمترین راهکارها برای بهرمند شدن از این فضا است و باید مسوولان کشور اقد امات لازم را در این موارد صورت دهند. منابع: با آموزش درست، ایجاد زیرساخت­ها و تامین امنیت این فضا کشورهای چون ایران می­توانند در اقتصاد جهانی داخل شده و از فضای کسب و کار آن برای افزایش تولید ناخالص داخلی، کاهش بیکاری، افزایش سلامت، و ایجاد بازارهای جدید بهرمند گردند. -اقتصاد دیجیتال (۳): تحولات بخش کسب و کار و مروری بر تجارب سیاستگذاری در کشورهای مختلف (۱۳۹۸) معاونت پژوهش­های زیربنایی و امور تولیدی. دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن -اقتصاد دیجیتال (۲): سهم اقتصاد دیجیتال از اقتصاد جهانی و الزامات توسعه آن (۱۳۹۸). معاونت پژوهش­های زیربنایی و امور تولیدی. دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن. -اقتصاد دیجیتال در کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی- OECD (روندها، مقررات و سیاست­های عمده بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات) (۱۳۹۵). معاونت پژوهش­های زیربنایی و امور تولیدی. دفتر: مطالعات ارتباطات و فناوری­های نوین -اقتصاد دیجیتال (۱): ابعاد و ویژگی­ها (۱۳۹۷). معاونت پژوهش­های زیربنایی و امور تولیدی. دفتر: مطالعات ارتباطات و فناوری­های نوین -انقلاب صنعتی چهارم(۱۳۹۶). کلوس شواب، ترجمه ایرج نبی­پور. انتشارات دانشگاه علوم پزشکی بوشهر.

more_vert کتاب شکاف رفتار: راه‌های ساده برای اینکه از پول به درستی استفاده کنیم

ادامه مطلب

closeکتاب شکاف رفتار: راه‌های ساده برای اینکه از پول به درستی استفاده کنیم

کارل ریچاردز در کتاب شکاف رفتار: راه‌های ساده برای اینکه از پول به درستی استفاده کنیم، به شما می‌گوید که چطور از درآمدتان به درستی استفاده کنید و سرمایه‌گذاری بهتری انجام دهید. کتاب شکاف رفتار (The Behaviour Gap) درباره تصمیم‌هایی نوشته شده که به پول و امور مالی مربوط می‌شود. اینکه چطور از درآمدتان بدرستی استفاده کنید و سرمایه‌گذاری بهتری انجام دهید. به همین خاطر، کتاب حاضر به پیشگیری از گیجی، رویارویی با ترس و استوار ماندن هنگام تصمیم‌گیری مالی نیز می‌پردازد. این کتاب به شما می‌گوید که چرا گاهی پول می‌بازیم؟ چرا هیچ مدیریت مالی درستی در سطح شخصی نداریم؟ خیلی راحت می‌توان اوضاع اقتصادی یا بازارهای سرمایه را مقصر دانست، اما علت حقیقی در پس تصمیم‌هایی نهفته است که خودمان می‌گیریم. در مقام یک برنامه‌ریز امور مالی، کارل ریچاردز (Carl Richards) در طول فعالیت حرفه‌ای خود به تدریج از دیدن دوستان و آشنایانش آزرده شد که بارها و بارها اشتباه‌های یکسانی مرتکب می‌شدند. این افراد هنگام تصمیم‌گیری در مورد امور مالی و پولی اسیر احساسات می‌شدند. بنابراین، کارل این پدیده را «شکاف رفتار» نامید و کتابی درباره‌اش به نگارش درآورد. شکاف در واقع یعنی فاصله‌ای میان کاری که باید انجام دهیم و کاری که داریم انجام می‌دهیم. کارل در اینجا نقاشی‌های ساده‌ای کشیده تا این شکاف را تشریح کند. وی در این میان فهمید که وقتی افراد به درکی درست از مدیریت مالی برسند، کم‌کم بهبود پیدا می‌کنند و کمتر پول می‌بازند. در بخشی از کتاب شکاف رفتار می‌خوانیم: بازارهای سرمایه حساس هستند. زمستان پارسال همراه با دوستم که جانباز ارتش و مهندس برق بود در یک قهوه‌خانه ساحلی نشسته بودم و آن طرف مردی در تلویزیون داشت می‌گفت قیمت نفت به علت هرج‌و‌مرج در لیبی بالا رفته است. دوستم که بازارهای مالی را در سی سال گذشته پیگیری کرده بود، به طرفم برگشت و گفت: «چرت و پرت.» لیبی؟ آن‌ها نفت ما را تأمین نمی‌کنند. باید کاسۀ دیگری زیر نیم‌کاسه باشد.حق با دوستم بود. نمی‌توانستم مخالفت کنم. حالا این هم مطلبی که در یک مجله اقتصادی نوشته شده بود: «اگرچه لیبی یکی از صادر کنندگان عمده نفت خام محسوب می‌شود، تنها هفدهمین منبع نفت جهان است و هیچ ارتباط مستقیمی با بازار آمریکا ندارد. بنابراین، نگرانی سرمایه‌گذاران از اینکه لیبی دیگر نفت تولید نکند بیش از حد بزرگنمایی شده... اُپک و سایر کشورهای تولید کننده نفت می‌توانند این مقدار کسری را جبران کنند...» قبول، ولی اهالی بورس نگران این بودند که اعتراضات به تولید کننده بزرگ نفت یعنی عربستان سعودی سرایت کند. شاید هم مردم به وحشت بیافتند و سهام‌شان را به این دلیل بفروشند که نگران هستند بقیه بفروشند.نکته این است که از کجا معلوم؟ کسی خبر ندارد، حتی دوستم. در اینجا باخودم فکر کردم یک مطلب خبری در رسانه‌ها تا چه حد می‌تواند به داستان‌سرایی بر اساس ترس و طمع منجر شود. همین به گرداب‌های مالی وحشتناک منتهی خواهد شد. آدم‌ها گاهی در واکنش به خبرهای پراکنده که شاید اشتباه تفسیر شده باشند، ناگهان از برنامۀ مالی خود منحرف می‌شوند. بعضی‌ها حتی عادت کرده‌اند اخبار تماشا کنند تا سرنخ‌هایی برای بهترین اقدام بعدی پیدا کنند.وای خدا، این دیگر چه نوع تحلیلی است! فهرست مطالبسخن ناشرمقدمهچهار جفت چوب‌اسکیفصل 1: ما بازار را نمی‌ترکانیم، بازار ما را می‌ترکانداشتباهِ سرمایه‌گذاری در سرمایه‌گذار استفراموشکاریِ بلندمدتتجربۀ اندک خطرناک می‌شودجام را بنوش!اطمینان بیش از حدبالاخره یک احمقی پیدا می‌کنم!الگوی بازندهفصل 2: سرمایه‌گذاریِ بی‌نقصتعادل مالیدر جستجوی بهترین جای دنیا برای سرمایه‌گذاریزنبیل برندارید!دربه‌در دنبال آقای لینچاَپل بعدی؟ سیبش را گاز نگیرسرمایه‌گذاری همیشه منصفانه نیستفصل 3: توصیه را ول کن، بچسب به پیش‌بینیبرنامه‌ریزی مالی همیشه شخصی می‌ماندحدس که کنتور نمی‌اندازداستادان راهنما ردخور دارندپس چرا جدی می‌گیریمخودتان باشیدفصل 4: برنامه‌ریزی زندگیِ مالیشادی ابدی خریدنی نیستعشق یا پول؟ترس، طمع و روی دیگربرنامه‌ریزی زندگی یا برنامه‌ریزی مالیفوری یا مهمفصل 5: زباله‌دان اطلاعاتپوزخند اقتصاددانهمه بلدندمطبوعات لزوماً مشاور مالی نیستمحل ندهیدزباله‌دان اطلاعاتذهن‌تان را باز کنیدآگاهی از اضطراب می‌کاهدفصل 6: برنامه‌های بی‌خاصیتخوشبین، بدبین، واقع‌بینبرنامه‌ریزی کوتاه‌مدت برای نتایج بلندمدتریسک سرمایه‌گذاری به مرور زمان افزایش می‌یابدامور مالیِ مهارشدنیخِرَد: یک راهبرد مالیکانون اندیشهفصل 7: احساساتآزمون یک‌شبهوقت فروشدر گرداب اعدادپول ابلهتردید اشکالی نداردفصل 8: هر کس مسئول رفتارش است، اما نمی‌تواند پیامدهایش را مهار کنددنبال درآمد مُفتی نگردیدتوصیه‌های بی‌غرضاُمیدهای واهیسرمایه‌گذاری سرگرمی نیستناله و نفرین چرا؟بافضیلت ولی بی‌فایدهمسئولیت با کنترل فرق داردفصل 9: گپ‌وگفت پولیگفتگوی ارزشمندخودش بهم گفت، کی گفت؟من و خودم باهم فرق داریمنظرِ موافقت چیه؟شکاف نسل‌هافصل 10: آسان، ولی نه راحتخشنودیِ دردناکرازسرمایۀ آهسته و پیوستهنتیجه‌گیری

more_vert برگزیدگان جشنواره کتاب سال دانشجویی

ادامه مطلب

closeبرگزیدگان جشنواره کتاب سال دانشجویی

بیست و ششمین جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی با تقدیر از آیت الله سیدمصطفی محقق داماد به عنوان استاد خادم کتاب و معرفی و تجلیل از هفت اثر برگزیده، ۱۴ اثر شایسته تقدیر و 2 ناشر آثار دانشجویی به کار خود پایان داد. آیین اختتامیه این جشنواره در دانشکده علوم پایه دانشگاه تهران برگزار شد. در این جشنواره آثار در گروه های «علوم انسانی»، «علوم پایه»، «پزشکی و دامپزشکی»، «کشاورزی»، «هنر و معماری» و «فنی و مهندسی» ارزیابی شدند. برگزیدگان جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی در بیست و ششمین دوره به این شرح است: در بخش پزشکی و دامپزشکی از هایده هورسان و فرزانه گلبنی به عنوان نویسنده و مترجم کتاب «مهارت بالینی مامایی در بلوک زایمان» و در بخش فلسفه از محمدهادی حاجی بیگلو مترجم کتاب «یوهانس کلیماکووس» تجلیل شد. در بخش هنر ولی الله کاووسی مترجم کتاب «خوشنویس اسلامی»، در بخش تاریخ محسن کاظمی نویسنده کتاب «نقاشی قهوه خانه (خاطرات دارابی متهم دادگاه میکونوس)» و در حوزه ادبیات لیلا ورهرام نویسنده کتاب «مدخل حماسه ملی ایرانی» به عنوان دیگر برگزیدگان جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی مورد تقدیر قرار گرفتند. از جمله دیگر منتخبان این جشنواره، مینا حسینی مولف کتاب «حقوق رقابت در آیینه ساختار و تصمیمات شورای رقابت» در بخش حقوق و مرتضی سلمان نژاد مولف کتاب «رویکردهای نوین در حدیث پژوهشی شیعه» در بخش علوم انسانی – اسلامی تقدیر شدند. اسامی شایستگان تقدیر بیست و ششمین دوره جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی به این شرح است: در بخش مدیریت مهرداد نوری کوپائی و شهروز محلاتی پورتنها برای کتاب «مرجع کامل مدیریت دانش کاربردی»، در بخش پزشکی، نسرین نوری برای کتاب «اصول بیهوشی میلر ۲۰۱۸» و مژگان آستانه برای کتاب «ایمونولوژی سلولی و مولکولی ابوالعباس ۲۰۱۸» و راضیه اکبری برای کتاب «مورنینگ ریپورت زنان و زایمان» شایسته تقدیر جشنواره معرفی شدند. در بخش علوم پایه علی جهانبازی جهان آباد برای کتاب «زیست شناسی سلولی و مولکولی لودیش ۲۰۱۶»، در بخش کشاورزی میلاد بی ریا برای کتاب «زغال زیستی و کاربرد آن در خاک»، در بخش ادبیات آزاده شریفی برای کتاب «سبک شناسی کاربردی» و در بخش روان شناسی و علوم تربیتی فائزه رودی مترجم کتاب «تفکر نقادانه برای کودکان» در بیست و ششمین جشنواره ملی کتاب سال مورد تقدیر قرار گرفتند. داریوش درویشی در بخش علوم سیاسی جشنواره برای کتاب «عربستان سعودی (سیاست خارجی در سایه بحران های داخلی)»، گلاره مرادی در بخش معماری برای کتاب «یخچال های ایران»، محمدجواد شعبانی در بخش فنی و مهندسی برای کتاب «اصول مهندسی گودبرداری» و محمد رزازان مترجم کتاب «پرواز؛ تاریخ کامل هوانوردی» شایسته تقدیر شناخته شدند. دیگر شایستگان تقدیر این جشنواره علی باغدار دلگشا نویسنده کتاب «مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی» و عباس عیسی زاده اطاقسرا مولف کتاب «اسلام هراسی در رسانه های غربی» بودند. این جشنواره از دو ناشر «مجد» و «اندیشه رفیع» به عنوان ناشر آثار دانشجوی و حمایت از آنان نیز تجلیل کرد. آیت الله سید مصطفی محقق داماد رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم که به پاس خدمات علمی مورد تجلیل قرار گرفت، گفت: کلیپ هایی که در این مراسم به نمایش گذاشته شد، نشان می دهد که فقر علت جهل نیست، آنچه موجب جهل است، بی توجهی است. وی بازگشت به خویش را برطرف کننده جهل دانست و افزود: زن جوانی که با دو خواهر خود انبار کاه پدر را در روستایی دهکهان کهنوج در جنوب استان کرمان تبدیل به کتابخانه کرده است، برایم بسیار مسرت بخش است. محقق داماد، مومن را کسی خواند که در جستجوی حقیقت است و اظهار داشت: گاهی یک جزوه و مقاله، جامعه ای را دگرگون می کند، همان طور که تفکر روشنگری غربی که دنیا را از دیکتاتوری کلیسای خونریز و شکنجه گر رهانید، به اعتقاد من از مقاله جان لاک با عنوان «نامه ای به تحمل و تسامح» آغاز شد. این استاد دانشگاه ادامه داد: امروز خوشبختانه جامعه ما جامعه ای پویا است و باید در سایه خون شهیدان با مطالعه بیشتر قدم به پیش بردارد. حمیدرضا طیبی رییس جهاد دانشگاهی نیز گفت: اگر اراده ای برای پیشرفت کشور داشته باشیم، راه آن توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی و غیره است و در این مسیر نیاز به اقتدار اقتصاد دانش بنیان و امنیت و رفاه برای مردم همراه با عدالت و اخلاق است. وی افزود: از ابتدای تاسیس جهاد دانشگاهی در سال ۵۹ سعی شد توانمندی کشور در زمینه توسعه مهارت های کارآفرینی و اشتغال الگوسازی شود و در حوزه های مختلف همچون پزشکی، سلول های بنیادی، نازایی و درمان برخی سرطان ها، حوزه های فنی، مهندسی، کشاورزی، نفت و پتروشیمی کارهای بزرگی انجام گرفت. طیبی یکی از مباحث مهم در نشر علم را مستندسازی آن ذکر کرد و گفت: توان انجام کارهای بزرگ و اشتغال عزتمند و آبرومند را برای همه جوانان کشور داریم. در این آیین از زکیه و فاطمه میرشکاری بنیانگذاران و فعالان کتابخانه روستای دهکهان کهنوج استان کرمان تجلیل شد. باتوجه به اینکه دانشجویان و پژوهشگران، سازندگان جامعه و پدیدآورندگان جریان های فکری و فرهنگی هستند و نتایج تحقیقات آنها دگرگونی و پیشرفت در عرصه های گوناگون علم و فرهنگ را میسر می سازد، شناسایی و معرفی این نخبگان هدف اصلی جشنواره کتاب سال دانشجویی عنوان شده است. جشنواره کتاب سال دانشجویی به عنوان رویداد بزرگ فرهنگی از سال ۱۳۷۳ و با همت معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی پی ریزی شد و هم اکنون اجرای این فعالیت توسط سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی انجام می شود.

more_vert کتاب تاریخچه وهابیت

ادامه مطلب

closeکتاب تاریخچه وهابیت

«تفترق امتی علی ثلاث و سبعین فرقـﺔ، کُلها فی النار اِلا فرقـﺔ واحدﺓ» «امت من به 73 فرقه متفرق خواهند شد و جز یک فرقه تمام آن فِرَق اهل آتش هستند» رسول اکرم(ص) بیش از سیصد سال است که جامعة بزرگ اسلامی با پدیده­ای بنام وهابیت مواجه شده که پیامدهای جبران­ ناپذیر این­ گروه سالهاست جهان اسلام را مورد تهدید قرار داده است. اندیشه­ های نوظهور و بدعت­ گذار وهابی بر اساس اعتقادات موجود در فقه حنبلی در قرن چهارم هـ.ق. پایه­ گذاری شد که با حلول تعاریف سلفی در قرن هشتم هـ.ق. احیاء گردید و در قرن دوازدهم هـ.ق. سازمان یافت و در قرن چهاردهم هـ.ق. این مکتب ابداعی به عنوان کالای سیاسی از نقطه ­ای به نقطه دیگر صادر می­گردد. آنچه که موسوم به فرقه وهابیت است بعنوان یک مکتب انشعابی ساخته و پرداختة استعمار است و بعنوان وسیله­ ای برای اهداف خاصی که قلب امّت اسلامی را نشانه رفته طراحی گردیده است. تاریخچه و جریان­شناسی این گروه نشان از اهدافی دارد که دولت­ های استعمارگر بر علیه مسلمین طراحی کرده­ اند تا با ایجاد انشقاق و تفرقه بین امّت اسلامی و تزریق ادبیات زور و بدون پشتوانه عقلی در اعتقادات اسلامی، راه را برای حاکمیت خویش بر جهان اسلام باز نموده و تئوری تفرقه بینداز و حکومت کن را در جهان اسلام عملی کنند. فهرست مطالبمقدمه نویسندهزندگینامه محمد ابن عبدالوهاب مؤسس وهابیتمحمدابن عبدالوهاب از زبان بزرگان زمانشریشه های وهابیتعربستان کشور وهابیانوهابیت فرقه ای انگلیسیپیشگویی پیامبر (ص)شیعه ستیزی وهابیانعلل اصلی دشمنی فرقه وهابیت با شیعیانوهابیت و فتاوای عجیب و غریبو اما کلام پایانیمنابع

more_vert مقاله مقایسه کارایی بانک‌های اسلامی و بانک‌های سرمایه‌داری در بحران مالی و بحران اقتصادی

ادامه مطلب

closeمقاله مقایسه کارایی بانک‌های اسلامی و بانک‌های سرمایه‌داری در بحران مالی و بحران اقتصادی

مقاله علمی و پژوهشی " مقایسه کارایی بانک‌های اسلامی و بانک‌های سرمایه‌داری در بحران مالی و بحران اقتصادی" مقاله ای است در 30 صفحه و با 40 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد سیاست ها و پژوهشهای اقتصادی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث بحران مالی، بحران اقتصادی، کارایی هزینه، بانک‌های اسلامی، بانک‌های سرمایه‌داری پرداخته شده است چکیده مقاله وقوع بحران مالی و تسری آن به بخش حقیقی، فرصت مناسبی برای مقایسه عملکرد بانک­های اسلامی و بانک­های سرمایه‌داریاست. در مطالعه حاضر این بررسی از طریق تأثیرگذاری بحران مالی و نیز اقتصادی بر کارایی هزینه با استفاده از رویکرد مرز تصادفی صورت گرفته است. کشورهای مورد بررسی عبارت­اند از اردن، امارات، اندونزی، بحرین، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، عربستان، فلسطین، قطر، کویت، مالزی و مصر. طبق نتایج به دست آمده، اگرچه کارایی بانک­های اسلامی در دوره بحران مالی با کارایی بانک­های سرمایه‌داری تفاوت نداشته و تقریباً برابر است لکن این نتیجه در شرایطی حاصل شده که بانک­های سرمایه‌داری در طول دوره بحران از کمک‌های ویژه برخوردار بوده‌اند. با توجه به آنکه بانک­های اسلامی به این کمک­ها نیازی نداشته­اند، این یافته نقطه قوتی برای آنها محسوب می‌شود. اما در دوره بحران اقتصادی، کارایی بانک­های اسلامی کمتر از بانک­های سرمایه‌داری بوده است. علت را می‌توان در رابطه تنگاتنگ بانک­های اسلامی با بازارهای حقیقی جستجو کرد. از این­رو، می‌توان این‌گونه برداشت نمود که بانک­های اسلامی می‌توانند با تقویت ابزارهای پوشش ریسک، در بازارهای حقیقی، این‌گونه خسارت‌ها را تخفیف دهند. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert تنگه باب المندب و دریای سرخ، عرصه رقابت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای

ادامه مطلب

closeتنگه باب المندب و دریای سرخ، عرصه رقابت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای

 اهمیت دریای سرخ و تنگه باب المندب سبب شده است که این منطقه به صحنه رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای تبدیل شود و هر یک از بازیگران تلاش می‌کنند دامنه نفوذ خود را در این منطقه و شاخ شرقی آفریقا گسترش دهند. اهمیت راهبردی، اقتصادی و جغرافیایی دریای سرخ و تنگه باب المندب سبب شده است تا بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی درصدد به دست آوردن برگه برنده‌های این منطقه برآیند. از نظر جغرافیایی تنگه باب المندب یکی از تنگه‌های مهم جهان به شمار می‌آید. این تنگه نقطه ارتباطی بین دریای سرخ و مدیترانه است. افزون بر این، تنگه باب المندب جنوب غرب آسیا را به شرق آفریقا و اروپا متصل می‌کند. اهمیت دریای سرخ و تنگه باب المندب دریای سرخ و تنگه باب المندب نقش و اهمیت برجسته‌ای در اقتصاد کشورهای ساحل خود دارند. دریای سرخ در حرکت تجارت جهانی به ویژه نفت و گاز نقش مهمی را بازی کرده است. همچنین این دریا از نظر راهبردی گذرگاهی مهمی برای هرگونه تحرک نظامی کشورهای اروپایی و آمریکا به سوی منطقه خلیج فارس است. تارنمای اندیشکده مرکز پژوهش‌های «العربی» نوشت، مساحت دریای سرخ حدود 438 هزار کیلومتر مربع است. این دریا دارای جایگاه جغرافیایی متمایزی است که قاره‌های آسیا را به آفریقا و اروپا و همچنین دریای مدیترانه را به اقیانوس هند و خلیج فارس پیوند می‌دهد و یکی از گذرگاه‌های اصلی برای دریانوردی و تجارت بین‌الملل به شمار می‌رود و سالانه حدود 16 هزار کشتی تجاری و نظامی از آن عبور می‌کنند. حدود 30 درصد از تولیدات نفت جهانی از این منطقه عبور می‌کند. همچنین مواد خام مورد نیاز صنایع کشورهای اروپایی و آمریکا عموما از این منطقه عبور می کند. همچنین صادرات کارخانه‌های این کشورها به کشورهای آسیایی و افریقا و استرالیا از طریق این منطقه صورت می‌گیرد. از این رو دریای سرخ به قطبی تبدیل شده است که منافع و اهداف شماری از کشورهای ساحل آن، کشورهای منطقه و جهانی با هم برخورد کرده است. آمریکا به نوشته مرکز پژوهش‌های «العربی» مصر، آمریکا در دسامبر سال 2018 راهبرد خود را درباره قاره آفریقا اعلام کرد. در این راهبرد هدف اصلی به چالش کشیدن چین و روسیه است که تلاش می‌کنند در این قاره نفوذ داشته باشند. تردیدی نیست که منطقه شاخ آفریقا و دریای سرخ در راهبرد آمریکا درباره آفریقا جایگاه ویژه‌ای برخوردارند. به طور خلاصه می‌توان گفت که آمریکا در این مناطق اهدافی مانند افزایش سطح روابط تجاری میان آمریکا و کشورهای آفریقایی را دنبال می‌کند. چین به گزارش تارنمای مرکز پژوهش‌های العربی، از آغاز سال 2018 میلادی آمریکا آرام آرام از منطقه خاورمیانه از جمله دریای سرخ و شاخ آفریقا خارج می‌شود. این موضوع سبب شده است که چین خلاء حضور آمریکا را پر کند. چین از طریق طرح اقتصادی و ژئوپلتیکی "یک کمربند، یک راه" که در سال 2013 توسط «شی جین پینگ» رئیس جمهوری چین مطرح شده است، برای ایجاد یک راه زمینی و دریایی که مناطق اسیا و اقیانوس هند را به اروپا متصل سازد تلاش می‌کند. مسائلی مانند انرژی، جایگاه راهبردی بندرها و گذرگاه‌های دریای سرخ و شاخ آفریقا در این زمینه دارای اهمیت بالایی هستند. توجه چین به دریای سرخ در درجه نخست به دلیل راهبرد این کشور برای به کنترل در آوردن بندرهای دریای مدیترانه است تا از این طریق به تجارت خود با کشورهای اروپایی امنیت بخشد. حدود 80 درصد صادرات چین از طریق دریای سرخ و بندرهای دریای مدیترانه صورت می‌گیرد. حضور فعال چین در بندرهای دریای سرخ و مدیترانه منافع سیاسی و منافع راهبردی چین را تامین می‌کند. چین به دنبال تامین منافع اقتصادی خود در خاورمیانه و آفریقا است. در آگوست 2018 پایگاه چین در جیبوتی آغاز به کار کرد. هدف چین از تاسیس این پایگاه تضمین منافع خود در منطقه است. این پایگاه در سوخت رسانی به کشتی‌های چینی و اقدامات انسان دوستانه در سواحل یمن و سومالی نقش مهمی دارند. رژیم صهیونیستی به نوشته تارنمای مرکز پژوهش‌های العربی، منطقه شاخ آفریقا دارای ویژگی‌های اقتصادی، امنیتی و نظامی جذابی برای رژیم صهیونیستی است. حضور این رژیم در دریای سرخ و مدیترانه سبب می‌شود که این رژیم آزادانه بتواند به سوی کشورهای اروپایی تحرک داشته باشد. بندر ایلات یک گذرگاه اساسی برای این رژیم برای ارتباط با کشورهای آفریقایی، اسیایی و استرالیا می‌باشد و این یکی از دلایل اهمیت راهبردی دریای سرخ برای رژیم صهیونیستی است. رژیم صهیونیستی تلاش می‌کند با حضور در این منطقه خود را از انزوا خارج سازد. این رژیم به تازگی تلاش کرده است وضعیت جدیدی در منطقه خاورمیانه رقم خود تا با منافع این رژیم در ارتباط باشد. این موضوع بر امنیت دریای سرخ تاثیرگذار است و این رژیم تلاش می‌کند با طرح «معامله قرن» و عادی سازی روابط با کشورهای عربی و همکاری با این کشورها در خاورمیانه و آفریقا با ایران مقابله کند. ترکیه طی سال های 2018 و 2019 میلادی، نیروهای ترکیه در خلیج عدن و دریای عرب و آب‌های منطقه سومالی مستقر شدند. حضور ترکیه در این منطقه دارای سابقه تاریخی است و این کشور با حضور در این مناطق تلاش می‌کند امنیت کشتی‌هایی را که پرچم ترکیه را بر آفراشته اند، تامین کند. همچین این کشور می‌خواهد در عملیات مشترک جامعه بین‌الملل برای مبارزه با دزدی دریایی فعال ظاهر شود. همچنین ترکیه با حضور در این منطقه می‌خواهد به قدرت‌های فعال و رقبای منطقه‌ای خود پیام‌های آشکاری را ارسال کند. این کشور در نتیجه ائتلاف سازی با نظام سابق سودان دستاوردهایی را داشته است و این ائتلاف سازی سبب شده است تا وزن منطقه‌ای ترکیه افزایش یابد و این کشور در دریای سرخ و سومالی حضور داشته باشد و سرمایه گذاری اقتصادی خود در این منطقه افزایش دهد. «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری این کشور در سفر سال 2017 خود به سودان متعهد به افزایش حجم تجارت ترکیه با سودان شد و حق حضور ترکیه در جزیره «سواکن» سودان که به دست آورد. این موضوع نگرانی‌هایی را برای عربستان و مصر به دنبال داشت و آنها معتقدند ترکیه با ایجاد پایگاه نظامی در دریای سرخ می‌تواند منافع آنها را تهدید کند. رئیس جمهوری اریتریه هم از حضور نظامی نیروهای ترکیه در جزیره سواکن در ساحل دریای سرخ انتقاد کرد و این موضوع را هدفی برای حمایت از جریان اخوان المسلمین به شمار آورد. تلاش روسیه تردیدی نیست که موضوع دستیابی به پایگاه و گذرگاه‌هایی در آب‌های گرم یک راهبرد حیاتی در سیاست خارجی روسیه است و این موضوع در راستای حمایت از منافع و اهداف روسیه در سراسر جهان است. روسیه تلاش می‌کند مناطق تحت نفوذ اتحاد جماهیر شوروی را در کشورهای عربی و افریقایی به دست آورد. این کشور تلاش می‌کند با برقراری یک نظام امنیتی منطقه از منافع روسیه در دریای سرخ و شاخ آفریقا حمایت کند تا به اهداف خود در شرق اروپا خدمت کند. از این رو، این کشور با انعقاد توافق‌هایی با کشورهای عربی گام‌های استواری را افزایش نفوذ و حضور خود در دریای سرخ برداشته است. ایران به نوشته مجله پژوهش های ایرانی انتشار مرکز پژوهش های العربی مصر، ایران هم در چارچوب تنش‌های خود با غرب تلاش می‌کند در مناطق دارای اهمیت راهبردی در پیرامون جغرافیایی خود حضور داشته باشد تا بتواند دامنه تاثیرگذاری خود را افزایش داشته باشد. تهران تلاش می‌کند در کشورهای ساحل دریای سرخ و کشورهای شرق آفریقا نفوذ داشته باشد. ایران در چارچوب راهبرد خود برای تاثیر گذاری در تنگه‌های نزدیک جزیره العرب تلاش می‌کند تا در این مناطق در عرصه‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی نقش آفرین باشد تا بتواند موازنه را در معادلات کنونی منطقه حفظ کند. این مناطق از نظر ایران مرکز مناسبی برای فعالیت‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی است و زمینه را برای آزادی فعالیت ایران در آب‌های بین‌المللی فراهم می‌کنند و این کشور می‌تواند در اقیانوس اطلس و هند به آزادی به فعالیت‌های تجاری خود ادامه دهد. این کشور همچنین می‌تواند دامنه نفوذ سیاسی خود را در منطقه افزایش دهد و منافع اقتصادی خود را در شرایط تحریم‌های اقتصادی تامین کند. عربستان و امارات به نوشته اندیشکده راهبردی «الفکر» لبنان، کشورهای عربی امنیت دریای سرخ را بخشی از امنیت ملی کشورهای عربی به شمار می‌آورند. این کشورها برای سرمایه گذاری اقتصادی در سواحل دریای سرخ تلاش می‌کنند. عربستان با پروژه «نیوم» و در چارچوب چشم انداز 2030 که توسط «محمد بن سلمان» ولیعهد این کشور مطرح شده است برای سرمایه گذاری در این منطقه تلاش می‌کند. با وجود طرح های تجاری باز هم کشورهای عربی از طرح های امنیتی در این منطقه غافل نیستند. برای مثال، امارات تلاش می کند میان طرح های اقتصادی و نظامی خود در این منطقه ارتباط برقرار کند. این کشور حضور نیروهای خود در پایگاه های نظامی خود در این منطقه را تقویت کرده است. این کشور نیروهای خود را در جزایر میون یمن و عصب اریتره افزایش داده است. این کشور همچنین برای تقویت نفوذ خود در تنگه باب المندب تلاش می‌کند. همچنین عربستان و امارات از طریق جزیره‌های جده و باب علی و سواحل یمن تلاش می‌کنند موقعیت راهبردی خود را در تنگه باب المندب افزایش دهند. با وجود تلاش کشورهای عربی برای تقویت نفوذ ژئوپلتیک، این کشورها هدف مشترکی ندارند و با توجه به اینکه این کشورها برنامه مشخصی را در منطقه دنبال نمی‌کنند تاثیر امنیتی و سیاسی این کشورها در این منطقه ناچیز خواهد بود.

more_vert ایران در جمع برترین‌های تولید دانش نانو

ادامه مطلب

closeایران در جمع برترین‌های تولید دانش نانو

 از حدود ۱۷۸ هزار مقاله نانو که در سال ۲۰۱۹ در مجلات Journal Citation Reports نمایه شده، حدود ۱۰ هزار مقاله سهم محققان ایرانی است، در این گزارش چین، آمریکا و هند در جایگاه‌های اول تا سوم قرار دارند و جایگاه چهارم از آن ایران است. به گزارش معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، ایران پیش از کشف نفت سابقه‌ای طولانی و درخشان در حوزه دانش داشت اما این کشف آغاز نمایشی تلخ بود نمایشی که پرده آخر آن جنگ نفت است، جنگی که فاتح آن نبودیم و بازار ایران را به روی کالای خارجی و واردات گشود. اما راهکار و استراتژی در این مبارزه چیست؟ راه‌حل در توسعه فعالیت‌های علمی و فناوری با تکیه به نیروی جوان و خلاق دیده شد. جوانانی که در زیست‌بوم نوآوری و فناوری در تلاش‌اند و در همین چند سال با اقدامات فناورانه و دانش‌بنیان خود گل کاشته‌اند. تکیه به این زیست‌بوم آینده روشنی را پیش روی کشور قرار می‌دهد. اما در این میان فعالان حوزه فناوری نانو در چند سال اخیر خوش درخشیده است. انتشار مقالات علمی و تولید علم در این حوزه در این سال‌ها به خوبی انجام شده است. این در حالی است که در سال ۲۰۰۱ میلادی ایران حدود ۱۰ مقاله در این حوزه منتشر کرده بود. با این تعداد مقالات رتبه ۵۷ در دنیا را داشتیم. اما تلاش فعالان و فناوران حوزه نانو به بار نشست. زیست بوم این حوزه به سرعت رشد کرد. تنها در مدت زمانی کم جایگاه چهارم دنیا را کسب کردیم. بنا بر گزارش استت نانو از حدود ۱۷۸ هزار مقاله نانو که در سال ۲۰۱۹ در مجلات Journal Citation Reports نمایه شده، در حدود ۱۰ هزار مقاله سهم محققان ایرانی است. در این گزارش چین، آمریکا و هند در جایگاه‌های اول تا سوم قرار دارند و جایگاه چهارم از آن ایران است. این گزارش، ۲۰ کشور برتر در تولید علوم نانو در سال ۲۰۱۹ را نشان می‌دهد. علاوه بر تعداد مقالات نانو سهم مقالات نانو از کل مقالات آن کشور هم به عنوان معیاری از میزان توجه و اولویت به انتشار علوم نانو در جدول ذکر شده که ایران، عربستان و هند به ترتیب بیشترین مقدار را در این شاخص دارند. البته فعالیت‌های حوزه فناوری نانو در کشور تنها محدود به تولید علم نیست اکنون ۲۲۰ شرکت دانش‌بنیان در این حوزه مشغول فعالیت هستند و ۶۱۰ محصول مبتنی بر فناوری نانو در کشور تولید می‌شود.